Home Tag "Sangar"

UNA INDEPENDÉNCIA DEVESSIDA: ÍNDIA, PAQUISTAN E CEILAN

Christian Andreu
0
Après decadas de lucha (mai o mens) pacifica, l’Índia atenguèt lo compromís de Granda Bretanha per accedir a l’independéncia, quand finiguèsse la Segonda Guèrra Mondiala. Mas la situacion del soscontinent indian èra enòrmament complèxa. L’Índia coloniala incorporava dos aisses, l’administratiu e lo religiós. Dins del primièr, lo territòri èra devessit en regions dirèctament governadas per […]

DE TÈ AMERICAN O BRITANIC?

LA LEI DEIXONNE, UN ASSAG PERDUT ?

Christian Andreu
0
L’an 1951 foguèt passada la primièra lei a França que fasiá possible l’ensenhament de las lengas nomenadas “regionalas” e dels “dialèctes”. Foguèt coneguda coma lei Deixonne, perque foguèt organizat l’estudi de la comission creada pel Ministèri de l’Educacion Nacionala e presentat davant l’Assemblada Nacionala francesa pel deputat Maurice Deixonne (1904 – 1987). Amb una vision […]

DE TÈ AMERICAN O BRITANIC?

L’ABAT GRÉGOIRE, CONTRA LAS LENGAS REGIONALAS

Christian Andreu
0
Un dels primièrs dilèmas qu’afrontèt la Revolucion Francesa foguèt la siuena posicion davant las lengas e las culturas regionalas. Qualques revolucionaris defendián una idèa mai “federalista”, amb un respècte cap a aquelas lengas (amb la publicacion multilingua de tota la legislacion revolucionària), del temps que d’autras opinions èran contràrias, amb la teoria que cresiá que […]

DE TÈ AMERICAN O BRITANIC?

TUVALU: LA PRIMIÈRA VICTIMA

Christian Andreu
0
Las consequéncias del cambiament climatic començan d’èsser visiblas. Los dètz mil abitants del pichon país de Tuvalu, a la Polinesia, a l’ocean Pacific, sabon que sens de cambiaments importants, lo sieu territòri demorarà jos las aigas en paucs decènnis. Lo nivèl de la mar contunha de pujar e acabarà en enterrant aquelas illas paradisiacas e […]

DE TÈ AMERICAN O BRITANIC?

LOS DECRÈTS DE NÒVA PLANTA

Christian Andreu
0
A començament del sègle XVIIIn, los estats de la Corona d’Aragon èran sobeirans. D’institucions pròprias e legislacions pròprias. Mas pendent la Guèrra de Succession entre los linhatges dels Borbon e d’Habsburg, aqueles estats defendèron los dreches successoris als reialmes ispanics dels segonds. La victòria dels primièrs provoquèt que lo nòu monarca Borbon, Felip Vn, decidiguèsse […]

DE TÈ AMERICAN O BRITANIC?

LA DECISION MAI COMPLICADA DE TRUMAN

Christian Andreu
0
6 d’Agost de 1945. Dempuèi aquel jorn, la vila japonesa d’Hiroshima demorariá totjorn ligada a l’expression “bomba atomica”. Cèrtas questions apareisson davant d’aquela decision del president estatsunitenc Henry Truman. Se podiá aver evitada? La Segonda Guèrra Mondiala aviá finalizada tres meses abans a Euròpa. Los Estats Units demandèron a l’Union Sovietica la siuena disponibilitat per […]

DE TÈ AMERICAN O BRITANIC?

LO DESTIN D’ALEMANHA (1945)

Christian Andreu
0
Acabada la Segonda Guèrra Mondiala l’an 1945 a Euròpa los ganhaires debatián lo futur d’Alemanha, e secretament pensavan que devián minimizar la siuena poténcia, per de causas economicas, d’estrategicas, … Los quatre ganhaires “occidentals”, los Estats Units d’America, Granda Bretanha, França e l’Union Sovietica ocupavan lo territòri alemand (cadun de regions desparièras) e tanben s’avián […]

DE TÈ AMERICAN O BRITANIC?

ALBÈRT, LO MARIT DE LA REINA

Christian Andreu
0
L’eleccion de las reinas (femnas dels reis) es estada totjorn fòrça importanta, per l’influéncia que podián exercir suls sieus marits. Mas aquela eleccion es estada tradicionalament mai importanta quand l’eleccion èra pel marit d’una reina. La reina Victòria d’Anglatèrra (1817 – 1901) èra una femna jove, e amb una educacion insufisenta per las siuenas foncions. […]

DE TÈ AMERICAN O BRITANIC?

LA MÒRT DE SOCRATES

Christian Andreu
0
Socrates es considerat un dels grands filosòfes de la civilizacion occidentala, mas malgrat totas las siuenas contribucions a la societat, patin una tragica fin: foguèt condemnat a èsser executat. Mas, per quinas motivacions? La denóncia oficiala acusava Socrates de pervertir los joves de la vila, Atenas, amb los sieus discorses amb un clar mensprètz contra […]

DE TÈ AMERICAN O BRITANIC?