Christian Andreu

Quina seriá la situacion lingüistica se l’actuala Polonha foguèsse estat conquistada per l’Empèri Roman e i foguèsse nascuda una lenga derivada del latin? Aquela question es responuda amb lo wenadyk, un idiòma creat pel revirador e grand estudiós de las lengas eslavas dels Païses Basses, Jan van Steenbergen (Hoorn 1970), basat en aquela ipotèsi. L’Empèri […]

Vos imaginatz un mond sens cinèma? Lo seten art nasquèt oficialament l’an 1895, amb las primièras demostracions de la siuena invencion, lo cinematograf, realizadas a París pels fraires Auguste (1862 – 1954) e Louis (1864 – 1948) Lumière. Ongan lo primièr cinematograf es a l’Institut Lumière de Lion. Malgrat qu’avián presentadas las primièras images en […]

Gaireben 3 000 annadas aprés la sciéncia istorica a pas podut confirmar se Omèr existiguèt o pas. E cal remembrar que, per la civilizacion occidentala Omèr foguèt lo paire, lo creator, de dos dels poèmas pus estonants de la literatura mondiala; L’Iliada e l’Odissèa. Lo problèma es complèx pr’amor que pas dengun sap pas res […]

Lo Territòri del Nord (Northern Territory) australian es una de las regions pus estonantas e gigantas de la planeta. La siá populacion, a respècte del territori, es ridiculament pichona. Lo territòri a una superfícia de mai d’1,3 milion de quilomètres cairats e s’espandís entre la còsta tropicala de la Mar de Timòr fins al còr […]

Un deus cants d’ausèth mes comuns que podem escotar en Bearn e tanben en tota Gasconha, qu’ei lo de la merla negra (Turdus merula). En efèit, que la podem trobar plan als replanats e lanas mes tanben près de las prumèras sèrras pirenencas. Lo cant de la merla donc qu’apartien aus sons mes comuns d’aqueth país. […]

Ja fa annadas que lo paisatge de la fauna europèa es en cambiament prigond. Es un cambiament istoric, un fenomèn ecologic que fa comprene la nauta capacitat de la natura per se regenerar. Aital, e en païses ont avián patit l’escandilhament, ara arriban d’orses, de lops o de linxs que jamai abans (almens dempuèi fasiá […]

Dejós deth solèr, en bòsc, i a ua activitat intensa qu’enquia non hè guaire ère totaument desconeishuda pera sciéncia. Tota era vida auiem vist es arbes e plantes coma competidors solitàris. Totes es plantes lutaven amassa pera lutz e era neuridura. Totun, era realitat ei fòrça mès complèxa, pr’amor qu’es arbes non son individús isolats, […]

En 1726, un escrivan de 39 ans nomenat François-Marie Arouet, ja èra mai conegut a París coma Voltaire. Se n’anava a Anglatèrra. Lo viatge èra la conseqüéncia d’un decret reial que l’enviava a l’exili. Çò qu’aviá començat coma una ataca verbala d’un cavalièr aristòcrata nomenat Rohan contunhèt amb una ataca fisica ordenada per l’aristocrata. Puèi […]

Assurbanipal (Aššur-bāni-apli en acadian), foguèt lo darrièr grand rei assirian. Filh d’Assarhaddon e Naqi’a (Zakutu), qu’èra pas reina, venguèt celèbre pr’amor que foguèt un dels pauques reis de l’Antiquitat que sabiá legir e escriure. Pendent lo regne d’Assurbanipal, Assiria venguèt pas sonque una poténcia militara mas tanben coneguèt una edat d’aur per la cultura e l’art. […]