Home ISTÒRIA

ISTÒRIA

LOS PRIMIÈRS INDOEUROPÈUS

Christian Andreu
0
La celèbra cultura de Yamnaya (o Yamna) foguèt una cultura de la region situada tre los flumes Bug, Dniester, e Ural  pendent los sègles 34 e 26 abans lo Crist. Foguèt descobèrta per Vasily Gorodtsov pendent d’excavacions arqueologicas debanadas en 1901. Lo nòm a coma origina lo biais de sepelir dels Yamnaya, pr’amor qu’aquela paraula en rus vòl […]

MN JUSÈP CONDÒ SAMBEAT, ETH POÈTA D’UN PÒBLE (I)

Christian Andreu
0
Mossen Josèp Condò Sambeat ei considerat eth gran poèta d’Aran, e era sua òbra se place pera sua magnitud literària entre es d’auti grani escrivans europèus e a qui plan soent se compare damb eth catalan Mossen Cinto Verdaguer, pera semblança entre es produccions de cada un e era sua dedicacion ara vida religiosa. Era […]

UNA NÒVA VISION SUS LA FEMNA PREÍSTORICA

Christian Andreu
0
Dempuèi la naissença de las sciéncias qu’estudian la Preïstòria, es sempre estat considerat que lo mascle de nòstra espècia se n’anava d’un biais jornadièr caçar, mentre que la femna demorava a l’ostal en tot esperar l’arribada de l’òme amb qualque preda caçada. Mas, dempuèi lo començament del sègle XXI, es arribada una nòva manièra de […]

LO MOND FA SONQUE 100 ANS

Christian Andreu
0
De còps es plan intelligent tornar a balhar un còp d’uèlh a cossí demoravan los nòstres ancessors mai pròches. E veire cossí èra lo mond, la societat e la tecnologia de l’epòca ajudan plan a comprene cossí demoram uèi. Mai encara se l’estudi es d’una epòca tan pròcha coma sonque fa 100 ans. Pr’amor que […]

“ERA LUCANA”, ETH PRUMÈR EN ARANÉS

Christian Andreu
0
Quin siguec eth prumèr programa de television d’emission periodica en aranés? Deuem viatjar enquia 1988 quan TVE 2 Catalonha comencèc es emissions d’”ERA LUCANA” ua revista divulgativa qu’ère emetuda un deluns de cada mes pendent era tarde e damb ua durada de mieja ora. Aguest programa, en desconnexion entà Catalonha e Balearas, estèc en emission […]

BUCEFAL, LO CAVAL DEL GRAND ALEXANDRE

Christian Andreu
0
Pòt un caval influenciar l’istòria umana? Bucefal, èra mai qu’un animal pel rei macedonian Alexandre lo Grand. Foguèt segurament lo sieu melhor amic fidel (amb Efestion), qu’acompanhèt lo conquistaire del mond tota la sieuna vida e sustot pendent las nombrosas batalhas. Lo sieu nom en grèc èra una combinason de las paraulas que significavan “cap […]

UNA NACION MISTERIOSA

Christian Andreu
0
Los ligurs, atanben coneguts amb lo nòm de legis, foguèron una de las nacions pus misteriosas de l’epòca antica, mai que mai, pr’amor que l’arqueologia poguèt pas gaire confirmar ni la sieuna origina nimai lo temps que demorèron coma nacion abans de l’arribada dels romans. Cossí que siá, es plan sabut que visquèron a la […]

UA ORIGINA CATALANA

Christian Andreu
0
Era lenga ibèra siguec era lenga parlada peus abitants non indoeuropèus der oèst deth continent identificats peus grècs e romans coma ibèrs. Viuèren ena còsta orientala e deth sud-èst iberic e ja la parlauen abans dera arribada des grècs ara peninsula iberica. De hèt, era cultura iberica se pòt situar ben entre es sègles VII […]

LO GRAND INCENDI DE ROMA (64)

Christian Andreu
0
L’incendi de Roma entre los jorns 18 e 23 de Julhet de l’an 64 foguèt una de las piègers catastròfas que patiguèt la “Vila Etèrna”. Pendent sègles l’imaginari collectiu imaginèt que l’emperaire Neron (38–68) de la dinastia julioclaudiana èra colpable de la tragèdia, amb la tòca de bastir una nòva vila capitala de l’empèri amb […]