GEOGRAFIA

PATAGONIA, ETH PAÍS DES MONTANHES

Christian Andreu
0
En extrèm sud d’America i a ua region estonanta pr’amor dera sua diuersitat geografica e climatica. Eth sòn nòm qu’ei Patagonia. Aué ei part d’Argentina, mès tanben de Chile, e ei ua giganta zòna damb montanhes glaçades, estèpes sens fin, fiòrds prigonds e tanben vents que crèen eth sòn ecopaisatge. Era Patagonia ei lonh d’èster un […]
Read more
SCIÉNCIA

LO FÈRRE QUE PERMET D’ALENAR

Christian Andreu
0
De pensar a l’oxigèn es pensar a des forèstes, selvas o bòsques verds. Mas l’origina de l’oxigèn es plan luènha pr’amor que se forma al nivèl microscopic dins l’ocean. Lo fitoplancton son d’algas marinas que, mercés a la fotosintèsi, produson d’oxigèn. L’oxigèn que respiram. E aqueste es un procès que depend, encara, del fèrre. De […]
Read more
DIVÈRSES

LOS MÀGERS CARNIVÒRS DE LA PLANETA

Christian Andreu
0
La familha deus orsids qu’ei ua familha de mamifèrs que son, sustot, carnivòrs. Atau, e maugrat que se un ors tròbe un cèrvi, un ausèth o peissum lo minjarà, tanben mingen heruta e larvas, mèu d’abèlha, grana e rasics. E se tròban un animau mort e an hèra hami tanben minjaràn carronha. Aquò vòu díser […]
Read more
LINGÜISTICA

LO NAHUATL, PARLAT PER MAI D’UN MILLION DE PARLAIRES

Christian Andreu
0
I a lengas indigènas en defòra d’Euròpa que coneissèm pas e que causan estonament quand sabem  lo nombre de parlaires, que pòt èsser de milions. Una d’aquelas es lo nahuatl, la lenga indigèna mai parlada de Mexic e tanben una de las lengas indigènas americanas amb una màger preséncia istorica e culturala de tot l’emisfèri […]
Read more
DIVÈRSES

LÀMIAS BLANCAS AL MEDITERRANÈU

Christian Andreu
0
Las autoritats scientificas espanhòlas an confirmat la preséncia d’un tipe de làmia brica abituau au mediterranèu; la làmia blanca. Lo fenomèn estó confirmat per l’Institut Oceanografic espanhòu. Despuish lo sègle XIX, que i a làmias blancas au mediterranèu occidentau mes qu’ei plan rare ne poder trobar especimèns pendent la vita vitanta au mar. En abriu […]
Read more
SCIÉNCIA

S’AVORRIR VA PLAN PEL CERVÈL

Christian Andreu
0
La neurosciéncia o confirmèt: lo cervèl a de besonh s’avorrir se vòl subreviure en un mond mai e mai restacat. De cercaires descobriguèron que s’avorrir activa de rets cerebralas clau per la creativitat, la memòria e l’equilibri emocional. E tanben avertiguèron sus una vida sens se pausar. Al mond actual tot es creat per cridar […]
Read more
LINGÜISTICA

LA LENTA DESAPARICION DEL BIELORÚS

Christian Andreu
0
En Bielorussia, los russes son de mai en mai valorizats e los bielorusses parlan de mai en mai rus amb eles.  Lo país es a mand de patir un procés de russificacion prigond. Ja  s’èra passat a l’epòca sovietica mas dempuèi 1991, lo país a una lenga pròpria oficiala, lo bielorús. En 1994, pasmens, arribèt […]
Read more
ISTÒRIA

40.000 ANS D’EDAT ?

Christian Andreu
0
Cada an los scientifics realizan milièrs d’estudis. E pas totes son parièrs. N’ia que son mai realistas e d’autres qu’o son pas. Un estudi que crida fòrça l’atencion es un estudi d’ongan que prepausa que las piramidas egipcianas foguèron bastidas fòrça abans de çò que l’istòria oficial confirma uèi lo jorn. Pr’amor que prepausa qu’an […]
Read more
ASTROFISICA

ERA MATÈRIA ESCURA E ES NEUTRINOS

Christian Andreu
0
Es cercaires creden auer descorbit ua naua relacion entre era matèria escura que i a en Univèrs e es neutrinos. Eth descorbiment poirie revolucionar era fisica universau.  Son dos des mès grani mistèris que i a encara aué ena sciéncia. Ei coneishut qu’era matèria escura aucupe enquiath 85% de tota era matèria escura universau. Es […]
Read more
Close