Home DIVÈRSES LÀMIAS BLANCAS AL MEDITERRANÈU
LÀMIAS BLANCAS AL MEDITERRANÈU
0

LÀMIAS BLANCAS AL MEDITERRANÈU

0

Las autoritats scientificas espanhòlas an confirmat la preséncia d’un tipe de làmia brica abituau au mediterranèu; la làmia blanca. Lo fenomèn estó confirmat per l’Institut Oceanografic espanhòu. Despuish lo sègle XIX, que i a làmias blancas au mediterranèu occidentau mes qu’ei plan rare ne poder trobar especimèns pendent la vita vitanta au mar.

En abriu de 2023, pescaires que tribalhavan a la Mediterranèa que capturèn de biais accidental ua làmia de mei de dus mètres de longor e enter 80 e 90 quilogramas de pés. L’animau demorè trobat au hialat peus pescaires. Segon qu’estó puish confirmat, qu’èra ua làmia blanca joena (Carcharodon carcharias), ua espècia classada coma miaçada au mediterranèu occidentau.

Los pescaires que hasón fòtos e puish que tornèn l’animau, mort, a la mar. Adara los cercaires d’aqueth institut scientific que tribalhan amassa dab l’Universitat de Cadis entà poder confirmar la preséncia d’aquera espècia a la region. E tanben i a ua imatge que confirmè quiò, que i a làmias blancas au mediterranèu occidentau, ua espècia que pòt arribar plan als sieis mètres de longor e víver mei de 70 ans.

Navèras dadas

Elias Levy/CC

La recèrca estó publicada au numeric Acta Ichthyologica et Piscatoria e balha navèras dadas sus la populacion actuau de làmias blancas, sustot, en aquera region. Segon José Carlos Báez, cercaire de l’Institut Oceanografic espanhòu, la preséncia “de làmias blancas au mediterranèu qu’ei confirmada, maugrat qu’ei plan rare e ne’s debane” pas guaire sovent.

L’estudi confirma las dadas que i avèvan dinc adara de làmias blancas au mediterranèu despuish l’an 1862. La preséncia de làmia blanca en tot aqueth periòde qu’ei de dinc a 66 còps. Mes aquò tanben confirma que, quan ua làmia blanca ei trobada au mediterranèu, lo pretzfach qu’ei considerat briga abituau. E pr’açò n’ei pas nada miaça entà l’èster uman.

“Solament i avón duas atacas vertadèras, çò digó Báez. Lo prumèr còp que’s debanè en l’an 1862, quan ua persona estó atacada per ua làmia blanca e que’s morí. Puish, n’avèvam pas nat enregistrament d’ua ataca dirècta d’aquera espècia a la region dinc a la decada de 1980, quan ua làmia blanca ataquè un surfista a Tarifa que demorè plan nafrat ».

Tanben i a preséncia d’atacas indirèctas aprés se confirmar l’ataca de làmia blanca a tortugas. “Segon los cercaires la làmia blanca qu’ei, amassa dab la làmia tigre, lo sol animau que pòt atacar e minjar plan ua tortuga. E pensan que las làmias blancas poirén seguir las migracions de ton ròi despuish l’Atlantic.

Atau, la captura d’ua lamia blanca en 2023 tanben confirma la preséncia d’aquera espècia en aqueras aigas. Qu’estó pescada al territòri de 200 milhàs nauticas espanhòlas. Segon lo cercaire “ n’ei pas briga abituau trobar ua làmia blanca, que demora, sustot, a l’ocean, apròp de la còsta en aigas briga pregondas. Las làmias n’entran pas guaire sovent dens aquera estenuda pr’amor qu’an pòur de’n non pas poder sortir. “O aquò o èra un especimèn que vielhí o malaut, çò ”ajustè Báez.

Per tot aquerò, los cercaires demandan d’èster escarrabilhat. Maugrat que se pòt pas confirmar qu’aquera espècia adara sia en expansion, abans n’èran pas trobats e aquò tanben poiré arribar pr’amor que i a mélher tecnologia. Totun, ua làmia blanca joena que balha hèra informacion sus la demografia de l’espècia. Sustot quan son espècias miaçadas.

E dilhèu pr’açò se demandan mei d’estudis entà poder confirmar o negar la preséncia d’aquera espècia en aquera mar de faiçon abituau, maugrat que sia pas jamei trobada. Que cau raperar que la làmia blanca a un ròtle gran en l’ecosistèma marin pr’amor qu’ajuda l’ocean. Que son predators qu’uneishen divèrsas regions e atau ajudan lo mejan marin.

Per tot aquerò, cau se demandar se son importants los programas d’estudi de las divèrsas espècias marinas mediterranèas. La nòsta pensada sus aquò qu’ei positiva, pr’amor que cau melhorar la sciéncia qu’avem sus la Mediterranèa e las espècias que i demoran scientificament. Solament atau se pòt protegir e suenhar las espècias animaus e vegetaus que i a en la Mediterranèa e ajudar la vita d’aquera petita mes beròja mar de la planeta.

La Redaccion

 

Christian Andreu Nasquèt a Barcelona en 1972, estudièt jornalisme a l’Universitat Autonòma de Barcelona e son especialitat es la politica internacionala. Parla uech lengas dont l'occitan. A publicat lo libre Art i Lletres a Horta-Guinardó e a collaborat totjorn amb de jornals catalans, bascos e occitans coma La Veu del carrer, El Punt, Egin, A vòste e Jornalet. Es maridat, a dos enfants, Jana e Roger, e demòra a Reus.