Lo Dèlta de Mekong es un dels grands espacis naturals mai grands del sud-èst asiatic. A una superfícia d’aperaquí 40 000 km² dins lo sud-oèst de Vietnam. Foguèt format per la dinamica dels flumes mai importants d’Asia e es un ecosistèma plan ric mas tanben plan vulnerable als cambiaments environamentals actuals.
Lo dèlta es la resulta de milièrs d’ans de depauses portats pel flume Mekong de las montanhas d’Imalaia. Foguèt un procès lent mas continú que creèt una planura tras que bassa amb una altitud mejana d’1,5 mètre subre la mar.
Sembla una region unifòrma mas es fòrça dinamica. Es traversada per un ret complèxe de canals, rius e airals ont sovent tot es cobèrt d’aiga. L’oèst del dèlta a d’elements de relèu isolats coma lo mont Sam del qual se pòt veire las risièras inondadas.
Lo clima es monsonic, amb doas sasons. La sason de las pluèjas a luòc de mai a octòbre, e fa montar l’aiga del flume, qu’inonda la region. Aquelas inondacions, pasmens, son vitalas pr’amor qu’amolonan de depauses nòus que renovèlan la fertilitat del sòl. La sason seca, de novembre a abril, es la ont i a mens d’aiga e mai de sal, çò que pòt entraïnar lo desequilibri dels ecosistèmas d’aiga doça.
Una region d’una granda biodiversitat
Lo Dèlta del Mekong a una biodiversitat bèla. Las mangròvias de la còsta forman una primièra linha de defensa contra las tempèstas e son fondamentalas per la reproduccion de fòrça espècias aqüaticas. Mai a l’interior, los bòsques de melalèucas, coma los de Tra Su, an una fauna tras que rica adaptada als luòcs inondats.
En tot, i a mai de 450 espècias de peissum, çò que plaça lo Dèlta de Mekong coma un dels flumes mondials mai rics en biodiversitat après Amazonas. I a de silurs gigants, de rajadas, de dalfins d’Irrawaddy e tanben de gruas sarus.
Lo dèlta es lo còr economic de Vietnam. Sovent, li dison lo “Granièr de ris” del país, perque produtz mai de la mitat de la produccion nacionala de ris e la majoritat de la frucha tropicala. L’aqüacultura tanben es essenciala a l’ora de produire de peissum destinat a l’exportacion.
Dins lo dèlta demòran uèi 18 milions d’abitants d’etnias tras que divèrsas: i a los kinhs, los khmers, los hoas e los chams. Los mercats flotants, coma Cái Rang (a Can Tho) son adaptacions unicas amb d’escambis comercials realizats de barca a barca. Mas tot aquò tanben fa part d’una region fòrça vulnerabla.
Lo ret de presas idroelectricas de Mekong reten una part importanta dels depauses que lo noirisson. E un nivèl de la mar pus naut tanben causa de damatges a l’agricultura. Aquestes dos fenomèns provòcan una pèrda de territòri annadièr e una degradacion dels abitats naturals. Es pas fals de dire que lo dèlta se retira pauc a cha pauc de la siá region tradicionala.
Se pòt afirmar doncas que lo Dèlta de Mekong es un ecosistèma delicat e o comprene es tanben comprene un dels problèmas màgers actuals, non sonque de Mekong mas de totes los dèltas de planeta ont demòran de milions e de milions d’èssers umans.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.
Fotografia principala: staffan.scherz/CC
