ERA MATÈRIA ESCURA E ES NEUTRINOS
Es cercaires creden auer descorbit ua naua relacion entre era matèria escura que i a en Univèrs e es neutrinos. Eth descorbiment poirie revolucionar era fisica universau. Son dos des mès grani mistèris que i a encara aué ena sciéncia. Ei coneishut qu’era matèria escura aucupe enquiath 85% de tota era matèria escura universau. Es neutrinos, de un aute costat, produsisen gigantes quantitats d’energia (resulta de supernòves o reaccions nucleares deth solei).
Er estudi siguec publicat ena revista scientifica Nature Astronomy e ja creèc ua grana dsiscussion entre es scientifics. En estudi, ua còla de cercaires presentèc evidéncies solides qu’era matèria escura e es neutrinos interactuen entre eri. E açò pòt èster mesurat. Açò poirie cambiar totaument eth modèl actual estandard der Univèrs e crearie eth nomentat paramètre S8. Eth paramètre S8 hè referéncia ara quantitat de matèria en Univèrs e com aguesta s’amasse en granes estructures. Es darrères donades son polemiques. Bèri uns estudis diden qu’eth valor d’SO ei plan naut. D’auti diden qu’ei mès baish.
Una naua discussion scientifica
Açò comportèc ua naua discussion en çò des scientifics; quini valors cau estudiar ? Mès ara aguest nau estudi prepause ua relacion entre era matèria escura e es neutrinos e açò càmbie era vision qu’auem der Univèrs. Es sòns autors trapèren damb aguesta prepausta milhors estadistiques ath torn d’aguesta relacion universau. Aguesta serie de uνDM ≈ 10⁻⁴. “Es donades amassa der Univèrs mès ancian e deth mès actuau mòstren evidéncies solides d’ua relacion entre era matèria escura e es neutrinos, çò diguèren es sòns autors“. Se açò se confirmèsse, es cambis en fisica serien gigants. Eth modèl actuau der Univers se base ena idèia qu’era matèria escura ei heireda (o lenta). Se i a ua relacion damb es netrinos, era compreneson qu’auem der Univèrs ei fòrça mès petita de çò qu’auiem pensat enquiara.
De un aute costat, eth celèbre problèm d’Hubble tanben i poirie èster relacionat. Ua relacion enquiara amagada per particules que non formen part deth modèl universau actuau. E totes es donades publicades es darrèrs tempsi hèn pensar que cau revisar era nòsta pensada sus er Univèrs. Un des autors d’aguest nau estudi, Sebastian Trojanowski, didec qu’era demostracion finau arribarà damb er Observatòri Vera C. Rubin. Naues donades ajudaràn a descorbir se eth modèl actuau ei bon o non. E tot pr’amor d’aguesta misteriosa relacion entre era matèria escura e es neutrinos. Damb açò se poirie compréner milhor eth mon des particules e açò serie, de un aute costat, ua plan bona notícia entara sciéncia.
