LA FIN DELS LIBRES ?

Christian Andreu
0
Foguèt descobèrt un dels secrets mai ben gardats de Sillicon Valley. Es lo Projècte Panamà (Project Panama), una operacion encobèrta d’Anthropic, creador del lengatge Claude. La siá descoberta provoquèt un terratrèm de l’industria tecnologia, cultural e tanebnd els dreches de la propietat intellectuala. Lo Projècte Panamà es pas un algorisme nòu ne un superordenator de […]

ERA VAL D’ARAN JOS ERA AGLA IMPERIAU (1808)

Christian Andreu
0
Era istòria dera Val d’Aran qu’ei plan ligada ara condicion de territòri de termièra. Ei ena part septentrionau des Pirenèus e era sua realitat geografica condicionèc durant sègles era sua politica, lengua e destin. Pendent era Guèrra deth Francés (1808-1814) Napoleon annexèc dirèctament era val , de dret e de hèt ar Empèri Francés ja […]

LA TÈRRA DEL DRAGON

Christian Andreu
0
Lo Dèlta de Mekong es un dels grands espacis naturals mai grands del sud-èst asiatic. A una superfícia d’aperaquí 40 000 km² dins lo sud-oèst de Vietnam. Foguèt format per la dinamica dels flumes mai importants d’Asia e es un ecosistèma plan ric mas tanben plan vulnerable als cambiaments environamentals actuals. Lo dèlta es la […]

LOS MONARDS D’AMERICA

Christian Andreu
0
La majoritat de monards que traparam au continent american demoran, sustot, au bòsc tropicau. Que son animaus plan agiles que sautan d’arbo en arbo e justament pr’açò que son mauaisits d’estudiar. Uei son devessits en dus grans grops; los petits tamarins e los oistitis d’un costat e los monards cridaires, plan màgers, d’un aute. Los […]

LAS GERMANIAS DE MALHÒRCA (1521-1523) (I)

Christian Andreu
0
Lo 7 de febrièr de 1521, la vila de Malhòrca volguèt pas pus far çò que lo rei demanava. Un grop d’artesans e menestrals, que podián pas pus suportar la corrupcion de la noblesa e la röïna fiscala de las classas popularas assautèt las presons e destituiguèt las autoritats reialas. Lor dirigent èra lo sartre […]

ES MIL E UA NETS (I)

Christian Andreu
0
Es Mil e ua nets ei tanben ua revirada d’Antòni Nogués publicada per Institut d’estudis Aranesi-Acadèmia Aranesa dera Lengua. Occitana. Auem volut ne har ua critica damb 3 articles pr’amor qu’es istòries, valor e sens d’aguestes hè d’aguest libre ua des òbres majors dera literatura universau dera umanitat. Aguesta òbre siguec publicada online per IEA […]

VAN LOO, PROVENÇAL E PINTOR DE REIS (1684-1745)

Christian Andreu
0
Joan Batista van Loo nasquèt en 1684 a Ais de provença e moriguèt lo darrièr mes de l’an 1745 dins la meteissa vila. Foguèt l’autor de desparièrs pertraches de personas celèbras francesas, italianas e tanben anglesas, mai que mai de la noblesa. Lo sieu fraire Carles Andrieu van Loo foguèt lo sieu disciple. Tanben o […]

LA DARRIÈRA DEFENSA DELS BÒSQUES

Christian Andreu
0
L’armada silenciosa contra la secada: la sciéncia secrèta dels arbres que se defendon solets. Dejós la tèrra seca de nòstras pinedas e cassanhas, dempuèi lo Pirenèu fins a las planas lengadocianas, una ret invisibla de comunicacion e d’adaptacion bioquimica mena la batalha mai granda del sègle XXI contra lo cambiament climatic. La calor es estonanta […]