ER UNIVÈRS JA AURIE DINTRAT EN UA FASA DE DESACELERACION

Enquiara era teoria mès afirmada a nivèu academic sus er espandiment der Univèrs se basaue ena energia escura coma principau motor d’aguest movement universau. Totun, ua naua recerca d’ua còla de cercaires dera Universitat de Seol, en Corèa, confirme qu’açò non ei ben ben atau. De hèt, aguesti cercaires preapusen tot çò de contràri; er Univèrs non accelere pr’amor que jamès siguec trapada cap espròva. Se açò ei vertat, era recerca scientifica sus era energia escura coma era unica fòrça que mò er Univèrs aurie problèmes e provocarie era demanda d’ua naua teoria entà resòlvre la celèbra tension d’Hubble.

Aué i a cercaires que creden qu’er Univèrs non accelere mès que s’arture. Era teoria der espndiment der Univèrs ja a tres decades. Alara siguec dit qu’era velocitat der univèrs ère major pr’amor dera energia escura, que butarie es galàxies coma se siguesse ua sòrta d’antigravetat. Era teoria recebec en 2011 eth prèmi Nobel de Fisica.

Ua teoria aué qüestionada

Mès Young-Wook Lee, dera Universitat de Yonsei e encara d’auti an prepausat naues espròves qu’es supernòves de tipe Ia patissen fòrça era influéncia des prumères – e mès vielhes – esteles. «Auem demostrat qu’er Univèrs ja a dintrat en ua fasa de desaceleracion e qu’era energia escura, totun, ei mès e mès rapida pr’amor deth pas deth temps, çò didec Lee. Açò poirie comportar un camvi de paradigma en cosmologia, dilhèu eth major paradigma deth cosmos des qu’era energia escura siguec descorbida ara hè 27 annades”.

Es supernòves qu’an coma origina esteles joves an ua lutz mès feble. Mès es qu’an coma origina esteles mès ancianes dan mès lutz. Aué es cercaires, dempús d’estudiar er escandiment de mès de 900 galàxies, ac an confirmat en un 99,99% des cases. E açò tanben vò díder que, se era lutz des supernòves mès luenhes ven mès e mès petita açò non ei sonque pr’amor deth madeish Univèrs mès pes proprietats des esteles.

Amb aguestes naues donades era analisi der Univèrs cambièc e ara non semble mès eth modèl estandard ACDM, qu’ei tostemp constant, mès un nau modèl semblant ath deth projècte DESI, dedusit segontes es cambis des Oscillacions Acostiques Barioniques (BAO) e deth Fons Cosmic de Microondes (CMB).

Es naues donades sus supernòves ara revisades merquen qu’era energia escura evolucione e fòrça damb eth pas deth temps e que ven menor de mès en mès pr’amor d’aguest factor. E quan aguestes donades sigueren combinades damb es resultats deth BAO e deth CMB eth modèl actuau ACDM perdec tota credibilitat.

Açò compòrte qu’er Univèrs aué non ei mès en movement pr’amor que dintrèc en ua fasa de desaceleracion. Aguestes madeishes donades, se non son revisades e cambiades, dan tostemp un Univèrs qu’arturarà eth sòn movement en futur mès que aué encara es en movement accelerat. Mès damb es naus estudis ara ja sabem qu’açò non ei vertat.

« Er Univèrs ja dintrèc en ua fasa de desaceleracion, çò apondec Lee. E ja ère estat predit abans, mès non se sap se perqué era majoritat des scientifics non ac credèren.” Eth sòn estudi siguec publicat ena revista online internacionau Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

Era Redaccion

Fotografia principau: Jared Smith/CC