Home Tag "Aranés"

ETH MON ACTUAU (II) ETH NEISHEMENT D’UA NAUA SUPERPOTÉNCIA

Christian Andreu
0
Pendent es darrères dècades deth sègle XXau era Republica Populara de China comencèc a seguir més encara çò que desiá Deng Xiaoping: «amagar era fòrça e esperar eth moment» (taoguang yanghui). Aguesta doctrina aconselhaue auer un perfil geopolitic baish entà poder concentrar melhor toti es esfòrci en desenvolupament economic intèrn e era modernizacion industriau. Atau […]

CRONIQUES DERA VIDA VEGETAU (VII) ER INTERNET DETH BÒSC

CRONIQUES DERA VIDA VEGETAU (VII) ER INTERNET DETH BÒSC

Christian Andreu
0
Dejós deth solèr, en bòsc, i a ua activitat intensa qu’enquia non hè guaire ère totaument desconeishuda pera sciéncia. Tota era vida auiem vist es arbes e plantes coma competidors solitàris. Totes es plantes lutaven amassa pera lutz e era neuridura. Totun, era realitat ei fòrça mès complèxa, pr’amor qu’es arbes non son individús isolats, […]

ETH MON ACTUAU (II) ETH NEISHEMENT D’UA NAUA SUPERPOTÉNCIA

ETH PRÈMI ROBÈRT LAFONT 2026

Christian Andreu
0
Era Federacion Calandreta recep eth Prèmi Robèrt Lafont 2026 peth sòn ròtle coesionador der occitan. Eth hilat d’escòles associatives d’immersion lingüistica Calandreta a estat guerdonat damb eth 9au Prèmi Robèrt Lafont, era nauta distincion qu’autrege era Generalitat de Catalonha entà reconéisher era defensa e promocion dera lengua occitana. Eth guerdon se liurèc en un acte […]

ETH MON ACTUAU (II) ETH NEISHEMENT D’UA NAUA SUPERPOTÉNCIA

ETH MON ACTUAL (I) ERA FIN DETH PARADIGMA DE FUKUYAMA

Christian Andreu
0
Encara pendent era decada de 1990 es relacions internacionaus seguien ua teoria pro optimista. Dempús dera fin deth Mur de Berlin en 1989 e dera madeisha Union Sovietica en 1991, un politològ estatsunitenc, Francis Fukuyama, lancèc era tesi dera “fin dera istòria”. Damb aguesta teoria, era fin dera Guèrra Heireda èra acabada pr’amor d’una victòria […]

ETH MON ACTUAU (II) ETH NEISHEMENT D’UA NAUA SUPERPOTÉNCIA

ARAN PARK, UN VIATGE ATH CÒR DES PIRENÈUS

Christian Andreu
0
Toti sabèm qu’era Val d’Aran ei un tresaur excepcionau dera natura pr’amor dera sua situacion enes Pirenèus. Mès en dehòra dera Val encara i a fòrça persones que non coneishen aguest hèt. Un país damb montanhes fòrça nautes, bòsqui de faus e pins neres, polits arrius e tucs impressionants qu’ei un des majors refugis entara […]

ETH MON ACTUAU (II) ETH NEISHEMENT D’UA NAUA SUPERPOTÉNCIA

UN MON PERDUT (IV)

Christian Andreu
0
Non guaire abans dera arribada des prumèrs reptils terrèstres era planeta siguec controlada per un des anfibís mès ben adaptadi ath sòn environament: Acanthostega. Aguesta espècia anfibiana arribèc apuprètz ara hè 370 milions d’annades, solament vint milions d’annades abans dera arribada des prumèrs reptils terrèstres, que non sigueren dinosaures pr’amor qu’eth prumèr dinosaure apareishèc hè […]

ETH MON ACTUAU (II) ETH NEISHEMENT D’UA NAUA SUPERPOTÉNCIA

CRONIQUES DERA VIDA VEGETAU (VI) : ETH TACTE E ETH MOVEMENT

Christian Andreu
0
Soent auem era impression qu’eth movement ei ua caracteristica animau e qu’eth mon des vegetaus ei un mon estatic. Açò non ei atau pr’amor qu’es plantes se mòuen de manèra permanenta. Eth sòn ritme, totun, depen deth Solei e açò provòque que sigue fòrça lent. E pr’açò pensam que non i a movement. Mès eth […]

ETH MON ACTUAU (II) ETH NEISHEMENT D’UA NAUA SUPERPOTÉNCIA

CRONIQUES DERA VIDA VEGETAU (V) : PLANTES QUE GUARDEN

Christian Andreu
0
Normaument, quan pensam en plantes non pensam ena possibla sensibilitat entara lutz o es ritmes circadians. Pensam qu’era vision ei ua abilitat que solament an es animaus pr’amor qu’es plantes non an uèlhs ne sistèma nerciós centrau. Totun, ua planta ei, en esséncia, un sensor de lutz gigant. Nosautres utilizam es uèlhs entà formar imatges, […]

ETH MON ACTUAU (II) ETH NEISHEMENT D’UA NAUA SUPERPOTÉNCIA