LA TORNADA A LA LUNA?
Los Estats Units enviaràn lèu un equipatge a l’orbita del nòstre satellit natural, la Luna. I aterraràn pas, mas realizaràn d’experiéncias e d’observacions. La darrièra expedicion amb d’equipants qu’aviá “passejat” per la Luna èra estada l’an 1972 e la primièra, la mitica de l’an 1969.
16 de julhet de 1969. Dempuèi las installacions del Cap Canaveral, a Florida, s’enlairèt la nau Apolo XI amb un destin clar: aterrar a la Luna amb un modul e qu’unas personas poguèsson passejar per la siuena superfícia. L’enlairada foguèt observada per un milion de personas personalament, del temps que lo president Richard Nixon vesiá las images dempuèi l’Ostal Blanc. Èra pas lo primièr còp qu’èra estat somesa una mission semblabla. Lo Tresen Reich alemand aviá estudiada aquela escasença, mas la Segonda Guèrra Mondiala aviá arrestat lo projècte.
Los Estats Units, davant las avançadas a l’espaci de l’Union Sovietica (Yuri Gagarin e la siuena primièra “passejada” per l’espaci o lo primièr satellit artificial, Sputnik), avián intensificat lo sieu programa d’estudi, la nomenada “corsa espaciala”, considerat un domeni basic per las grandas poténcias mondialas. Lo president John F. Kennedy accelerèt los projèctes dels Estats Units, amb un increment de l’inversion.
La mar de la Tranquillitat
Mas devèm retornar a aquel istoric 1969. Quatre jorns après, la nau dels Estats Units aterrava sus la Luna, al nomenat Mar de la Tranquillitat, que possedissiá una orografia bona per l’aterrament. Uèch oras après sortiá lo modul lunar, nomenat “Eagle”. Èra ja lo 21 de julhet de 1969, un eveniment mitic en l’istòria umana.
Los astronautas d’aquel primièr viatge èran Edwin E. Aldrin, Neil A. Armstrong e Michael Collins, mas aquel darrièr demorèt dins de la nau per dirigir lo modul Eagle, ont i èran los sieus companhs. Lo primièr en dralhar la Luna foguèt Neil Armstrong, que prononcièt la mitica frasa “aquel es un pichon passatge per l’òme, mas un grand passatge per l’Umanitat”.
Aldrin e Armstrong reculhiguèron qualques mòstras de la superfícia lunar per que foguèsson analisadas pels laboratòris, una granda quantitat d’images de la passejada, del païsatge lunar e de la Tèrra. E en una imatge iconica plantèron la bandièra dels Estats Units. Pendent lo retorn a nòstra planeta, la nau Apollo tombèt près de las islas Hawai.
Après d’aquel primièr viatge, d’autras colas partiguèron tanben cap al nòstre satellit fins l’an 1972. E perqué foguèron suspenudas aquelas expedicions? Probablament lo principal motiu foguèt la rendabilitat. Aqueles viatges èran fòrça costoses, e après d’aténher fòrça de mòstras per analisar, e amb la crisi economica dels ans 1970, lo govèrn dels Estats Units aviá d’autras prioritats. Tanben aquelas missions son estadas questionadas per qualques teorias “conspiracionistas”, que dobtan de la preséncia umana a la Luna. Se successidon pas mai de cambiaments de data per nòus problemas tecnics lo 6 de març de 2026 sortirà aquela nòva nau, l’Artèmis, per viatjar per l’orbita lunar.
Un article de Francesc Sangar*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.
