Los bòsques càmbian rapidament e los scientifics son inquiets. La forèst pòt créisser d’un biais mai velòç, mas tanben s’afeblís, se simplifica e ven vulnerabla. La transformacion de las forèstes del Mond se fa en silenci. Una analisi de mai de 31 000 espècias d’arbres a confirmat que las selvas s’uniformizan jol contraròtle d’arbres de creissença rapida. Las espècias de creissença lenta e de vida longa desapareisson. Aquestes arbres, de creissença lenta, emmagazinan de carbòni e estabilizan l’environament en sostenent de rets de vida complèxes, mai que mai dins las regions tropicalas,
Un grand estudi internacional avertís ara que los bòsques son contrarotlats de mai en mai per d’arbres de creissença rapida, del temps que los arbres de creissença lenta, que mantenon l’equilibri dels ecosistèmas, desapareisson. Lo fenomèn pòt cambiar fòrça la forèst e la far venir mens divèrsa, mens resilienta e mens capabla de protegir la planeta davant lo cambiament climatic.
Los arbres son essencials per la vida sus Tèrra. Absorbisson e emmagazinan de CO₂, e sostenon d’animals, dont d’insèctes, e de campairòls, regulan lo cicle aqüatic e balhan de ressorsas coma de fusta, de noiridura e d’ombra refrescanta pendent la sason cauda. Mas ara son a mand de cambiar. E òc, pr’amor que fòrça ecosistèmas boscassièrs s’uniformizan, pèrdon de biodiversitat e son mens resilients. L’estudi es estat publicat dins lo numeric Nature Plants.
L’estudi afirma que los bòsques de nòstra planeta poirián lèu cambiar pendent los decennis venents. Cèrtas espècias d’arbres de creissença rapida son mai e mai abondosas. D’aquel temps, los arbres de creissença lenta poirián riscar l’extincion. Jens-Christian Svenning, del Centre per la Dinamica Ecologica dins una Biosfèra Nòva (ECONÒVO) de la Fondacion Nacionala Danesa de Recèrca, de l’Universitat de Biologia d’Aarhus, ditz que la situacion es alarmanta. Lo dangièr que corron los arbres dins de regions isoladas e pichonas es uèi màger.
Espècias Unicas
«Son d’espècias unicas, que demòran dins de regions tropicalas e subtropicalas, ont la biodiversitat es màger. Quand las espècias localas desapareisson, se crèa un void que las espècias estrangièras pòdon pas emplenar d’un biais aisit malgrat que sián de creissença rapida e amb una màger capacitat d’espandida», çò afortís Svenning
Las espècias mai mençadas uèi son los arbres de creissença lenta. Segon Svenning, aquel tipe d’arbres a sovent de fuèlhas espessas, de fusta densa e una longa esperança de vida. «Son l’esqueleta de l’ecosistèma boscassièr e balhan mai d’estabilitat, emmagazinan mai de carbòni e son mai resistents al cambiament climatic», çò apond Svenning.
Se lo cambiament climatic e l’esplecha boscassièra contunhan al meteis nivèl actual, la forèst favorirà los arbres de creissença rapida amb de fuèlhas mai leugièras e de fusta mens densa. Ne son d’exemples d’espècias coma l’acàcia, l’eucaliptus o encara lo píbol e lo pin. «Son d’arbres que se desvolopan plan, mas que son mai vulnerables a la secada, a las tempèstas, a las plagas e als còps de calor. Aquò fa de la forèst un luòc plan mens estable e mens eficient per emmagazinar lo carbòni a tèrme long», çò explica Svenning.
La recèrca soslinha tanben lo ròtle creissent de las espècias d’arbres naturalizadas, originàrias d’autras regions e qu’ara creisson d’un biais salvatge dins de nòus territòris. Gaireben lo 41 % d’aquelas espècias partejan de caractèrs coma la creissença rapida e de fuèlhas pichonas. Mas rarament capitan plan per manténer las foncions ecologicas dels arbres. « Dins los païsatges tocats per las perturbacions actualas, aquelas espècias causan mai de problèmas a la subrevivéncia dels arbres natius, pr’amor que competisson mai per la lutz, per l’aiga e pels nutriments», çò apond Svenning.
Las regions tropicalas e subtropicalas son las mai tocadas per l’omogeneïzacion dels bòsques. Dins aquelas zònas se crenh un nombre màger d’espècias d’arbres menaçadas. Segon aquel meteís cercaire, i a mai d’espècias de creissença lenta dins airals d’plan reduches. Se limitan a cèrtas zònas, e son mai vulnerablas e poirián desparéisser se l’abitat patís una crisi en causa d’espècias de creissença rapida. Per Wen-Yong Guo, de l’Escòla de Sciéncias Ecologicas de l’Universitat Normala de la China Orientala, a Shanghai, las espècias de creissença rapida naturalizadas contunharàn de s’espandir a l’escala mondiala pr’amor del cambiament climatic actual.
« Al meteis temps, i aurà mai d’espècias d’arbres naturalizadas e de creissença rapida adaptadas a un Mond cada còp mai perturbat. E dins la region septentrionala çò de mai probable serà l’invasion d’aquelas espècias lèu-lèu, çò diguèt Guo. La causa darrièra es l’activitat umana». « Lo cambiament climatic, la desforestacion, la silvicultura intensiva e lo comèrci global d’espècias d’arbres i contribuisson. Los arbres de creissença rapida son promoguts perque produson de fusta mai rapidament. Mas, ecologicament, son mai fragils e pòdon patir mai de malautiás», çò apondèt Wen-Yong Guo.
Segon aquel estudi, doncas, las espècias d’arbres de creissença rapida seràn mai presentas dins los ecosistèmas durant los decennis venents. E per aiçò cal protegir mai eficaçament las espècias de creissença lenta amb de melhoras estrategias de gestion boscassièra e priorizar la restauracion de l’environament. « Amb de nòus bòsques, cal metre mai d’enfasi sus las espècias raras de creissença lenta. Aquò rendriá los bòsques mai divèrses e resistents, çò diguèt Svenning. Si que non lo mond boscassièr cambiarà lèu-lèu d’un biais definitiu».
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.
Fotografia principala: Mattlemmon/CC
