T.REX, PLAN MAI LENT QUE ÇÒ QUE SE PENSAVA FINS ARA
S’es parlat plan del màger tiranosaure predator que visquèt pendent lo Cretacèn (e pas lo Jurassic coma ditz lo film). Es estat sovent descrich coma una bèstia gigantassa que podiá aténher los 40 km/h. Mas divèrses estudis scientifics demòstran que Tiranosaurus rex podiá pas córre a mai de 20 km/h. De recents estudis encara an volgut analisar amb prigondor lo ròtle de la siá coa a l’ora de còrrer.
« Avèm enregistrada la velocitat de T. rex en 40 km/h, çò diguèt John Hammond, de Jurassic Park (1993) ». Pasmens, aquesta es una imatge un pauc exagerada segon los cercaires. Per començar, demorèt pas pendent l’epòca Jurassica, mas pendent lo Cretacen, çò es 79 milions d’ans mai tard. Alara, quina èra la vertadièra velocitat de T.rex ?
Los filmes parlan d’una bèstia gigantassa que podiá córrer mai qu’una veitura, que podiá córrer plan pendent fòrça temps. Mas es aquesta imatge reala ? La discussion scientifica es pas encara barrada, malgrat que ja fa mai de 100 ans que foguèt descobèrta l’espècia. Segon cèrts numerics, com Google, T. rex arribèt a 70 km/h…
En 2017 una còla de l’Universitat de Manchester, en Anglatèrra, realizèt una simulacion de la possibla velocitat d’aquel dinosaure predator. La resulta foguèt descobrir que podiá pas córrer a mai de 20 km/h. Aital o confirmèt, tornamai, lo scientific que dirigiguèt aquel estudi, William Sellers : « Pas possible córrer mai ».
Una bestia pesanta
Segon aqueles paleontològs, una bèstia amb tan de pés podiá pas córrer mai. Totun, aquò es plan mai que çò que pòt córrer coma mejana un èsser uman. Mas se T.rex corriá a aquesta velocitat pendent cèrt temps o encara a una màger velocitat, se podiá trincar plan las pautas.
“Mai e mai vielh èra un T. rex, çò expliquèt Sellers, mai pesant èra. E pr’amor d’aquò lo sieu comportament a l’ora de caçar tanben cambiava. Aquò vòl dire que, amb mai edat, cercava un tipe de predas pas tan rapidas ». E ara, cèrts scientifics an estudiat lo ròtle de la siá coa, plan pesanta.
Pasha van Bijlert, paleomecanic, de l’Universitat d’Amsterdam, realizèt divèrsas experimentacions sus la velocitat de T.rex. e diguèt que la coa de T.rex aviá coma tòca principala aver mai d’equilibri e que caliá un fum de fòrça per poder la desplaçar. Lo sieu estudi foguèt publicat fa pas gaire al numeric LiveScience.
Per ansin, aquel cercaire e d’autres estudièron las esqueletas de T.rex de la planeta. La conclusion de l’estudi es que la mejana abituala de velocitat de T. rex èra de sonque d’entre 2,88 km/h e 5,9 km/h. Totun, e malgrat poder confirmar que la coa èra plan pesanta tanben per l’animal, diguèron pas com. E aquò tanben menèt a d’autres estudis paleontologics.
De rebrembar qu’uèi los animals mai pesants e grands son pas los mai rapids malgrat qu’un elefant pòt suspendere plan un òme. Mas los felins an una màger velocitat car lo guepard, per exèmple, es l’animal lo pus rapid de la planeta uèi lo jorn.
Lo guepard pesa aperaquí 40 kg. Es pus pichon que d’autres felins mas pòt arribar a 110 km/h. Aquò es lo recòrd màger de velocitat d’un animal terrèstre a la Tèrra. De segur, que i aviá dinosaures carnivòrs plan mai rapids que T. rex pendent lo Cretacen, mas benlèu èran plan mai pichons.
LA Redaccion
Fotografia Principala: WARPAINTCOBRA_GETTY IMAGES_STOCKPHOTO
