UN MON JA PERDUT (II)
Es anfibians existissen des de hè mès de 350 milions d’annades. Son vertebrats com es reptils, mamifèrs, peishi e audèths pr’amor que toti an colomna vertebrau. Mès era sua pèth ei umida e non an escates, pèu o plumes. Sigueren es prumèrs tetrapòdes (animaus damb quate pautes) e es sòns ancessors sigueren es peishi que gessèren sus era tèrra.
Ichthyostega demorèc pendent eth Devonian, açò ei hè 370 milions d’annades en Groenlàndia e hège 1,50 m de longada. Siguec un des prumèrs amfibís, dilhèu eth prumèr. Segontes era descripcion scientifica des sòns fossils ère com un peish damb quate pautes. Auie cap e còs e coa de peish. Es quate pautes èren paumades e açò confirme que viuec sus eth sòl.
Es sues mesures, totun, non èren guaire granes e açò lo limitaue ara ora de desplaçar-se. Es sòns membres èren fòrça rigids. Caminar ère dur entà aguesta espècia. Es pautes tanben ajudauen Ichthyostega a nadar en aigua.
Eugyrinus viuec durant eth Carbonifèr, çò ei hè 300 milions d’ans en Euròpa, e mesuraue mès de 4,60 m de longada. Siguec un des amfibís mès grani de toti es temps. Nadaue fòrça ben e en aigua èra fòrça rapid. Mouie era coa lateraument entà gahar mès velocitat. Siguec predator e esperaue era arribada des predes ena riba der aigua, com hèn es crocodils actuaus. Es sues predes èren donques terrèstres mès tanben encara mès aqüatiques.
Ecosistèmes umidi
Eryops siguec ua espècia amfibiana que demorèc hè 250 milions d’ans en America deth nòrd e mesuraue 1,5 m de longada. Demoraue en paluns. Ère carnivòr e auie un còs gran e robust e ua coa cuerta. Es dents èren poderoses e demoraue en aigua e en dehòra dera madeisha. Minjaue insèctes gigants mès tanben d’auti amfibís petiti e encara es prumèrs reptils.
Eryops siguec un des prumèrs quadrupèdes que podie marchar ben sus eth sòl. Maugrat açò non podie arténher nautes velocitats quan caminaue. Eth sòn còs ère fòrça apròp deth sòl e açò comportaue ua marcha mès lenta. Per contra, ère un predator aqüatic fòrça rapid e poderós.
Ua auta des espècies ancessores dirèctes des dinosaures siguec Seymouria, que viuec durant eth Permian. Hè 280 milions d’annades en America deth nòrd. Es sues mesures èren redusides pr’amor que sonque hège 60 cm de longada.
Seymouria demorèc fòrça mès temps que non d’auti amfibís sus eth sòl. Solament tornaue ar aigua entà reprodusir-se. Quan caminaue era sua colomna vertebrau ondulaue. Ère un animau lent. Segontes es cercaires siguec omnivòr e donques minjaue vegetaus mès tanben carn poirida d’animaus mòrti per d’auti predators. Se pense que non caçaue eth es predes.
Era Redaccion
Imatge principau: Sapiéncia/ChatGPT
