PREDATORS PICHONS
Restacats amb d’autras familhas de dinosaures predators carnivòrs, los dromeosaurides son, benlèu, qualcunas de las familhas de dinosaures pus desconegudas encara uèi lo jorn. Los dromeosaurides, pasmens, èran plan rapids, nhacavan lèu e avián d’arpas estonantas. Qualcunes paleontològs arribèron a dire que foguèron pus dangieroses encara que los terapòdes.
Una de las espècias d’aqueste grop es Deinonychus (arpa tarribla), que mesurava entre 3 e 4 mètres de longor. Foguèt un predator abil e rapid. La longa coa li balhava d’aquilibri quan corriá. Podiá capturar plan una preda (màger) amb las siás arpas estonantas. Las dents tanben èran plan fòrtas. Un det del pè aviá l’arpa encara pus longa (15 cm) , que sonque sortissiá quand atacavan una preda. Alara clavava l’arpa en la preda e contunhava fins a l’aucir.
Sinornitosaurus (reptil chinés aucèl), per contra, foguèt familha luènha de Deinonychus, pr’amor que demorèt al Cretacèu inferior chinés. Viviá pas en America del nòrd coma Deinonychus. Aviá tot lo cós cobèrt amb de fils que semblavan plumas malgrat o èsser pas. Mas la discussion paleontologica encara es dubèrta, pr’amor que qualcunes paleontològs creson quiòc, qu’aviá plumas.
Aital, avèm dromeosaurides “rapids” coma las espècias Deinonychus o encara Utaraptor, que demorèron en America del nòrd, d’espècias europèas, coma Variraptor, trobat en Occitània o encara Velociraptor, que visquèt, mai que mai, en Asia (la majoritat dels fossils foguèron trobats en Mongolia).
Mesuras reduchas
Los dromeosaurides foguèron predators pas gaire grans. D’efiech, lors mesuras foguèron plan mai reduchas (restacats amb d’autres predators), mas aquò empedís pas poder los qualificar coma, benlèu los predators mai rapids e dangieroses. Uèi i a paleontològs que creson que foguèron plan mai dangieroses que los pròpris terapòds (Allosaurus, T-rex, Spinosaurus), pr’amor que, malgrat qu’èran plan mai pichons, aquò tanben es un avantatge, car caçavan en grop.
Aital, se sospecha (i a pas encara d’espròvas definitivas) qu’un grop de Deinonychus, per exèmple, podiá aparéisser lèu lèu darrièra la vegetacion per atacar un dinosaure erbivòr plan màger. Se aquò se debanava, la velocitat èra vitala, car sonque un o os d’aquestes carnivòrs podiá aucir lèu una preda. Se sap que susvelhavan animals fatigats o malauts.
De un autre costat, avián un mòde de vida plan actiu e pr’amor del plumatge benlèu èran dinosaures endotèrmes, ço que vòl dire que produsián la siá pròpria calor e doncas regulavan la siá temperatura corporala.
Un exèmple del dangièr d’aqueste tipe de predators es lo conjunt fossil trobat en Mongolia, amb un velociraptor e un protoceratops que moriguèron al còp, benlèu sepelits per una duna de sabla, totun, e malgrat que las arpas del velociraptor avián nafrat e plan l’ervibòr, aqueste luchèt fins a la fin, pr’amor que los fossils son, encara uèi abraçats (en vida e en mòrt).
La Redaccion
