Las relacions entre Catalonha e Occitània son estadas totjorn complèxas. Foguèron politicas e lingüisticas pendent l’edat mejana. Culturalas e comercialas pendent l’epòca modèrna. E economicas e de tota sòrta las darrièras decadas e uèi lo jorn.
Per poder o demostrar, aquesta setmana lo Centre Catalan de Geografia, amassa amb l’IEC (Institut d’Estudis Catalans) e l’Universitat Autonòma de Barcelona (UAB) realizèron una conferéncia al Centre de Lectura de Reus, qu’ongan celèbra lo sieu 125n aniversari. Per parlar d’aquelas relacions los geografs Antòni Durà Guimerà e Rafael Giménez Capdevila balhèron una conferéncia amb prigondor als reusencs.
Sonque començar la conferéncia, ambedós cercaires volguèron daissar clar qu’a l’estat francés, s’i parla francés mas tanben occitan, catalan, basco, arpitan, alsacian… Aprés analisar los desparièrs dialectes occitans, los cercaires soslinhèron divèrses prètzfaches importants en aquesta relacions catalano-occitanas: Robert Lafònt (1923-2009), lo CAOC, fondat en 1978 per Joan Amorós, Josep Maria batista i Roca e Enric Garriga i Trullols. Tanben l’Eurocongrés de l’an 2000 dels Espacis Catalans e l’EUROCCAT celebrat a Narbona (Agaches) tre 2022 e 2024 que deurián èsser remembrats coma faches que demòstran una relacion giganta entre Occitània e Catalonha.
L’Occitània e Catalonha actualas
Segon aquò, Catalonha a, uèi, mai de 8 milions d’abitants e Occitània (region administrativa francesa), mai de 5 milions, un pauc mens que Nòva Aquitània (5.671.170). Se parlam de dinamisme social e economic, la primièra region, Occitània, es lo 36,4% del PIB francés, Nòva Aquitània lo 21,1 % e Provença (PACA) lo 18,8%.
“Lo departament de Nauta Garona, Herault e Gerd son departaments plan dinàmics, çò diguèt Durà. Las vilas de Tolosa e Montpelhièr tanben, coma Bezièrs e Narbona. Pasmens, la region de Nimes e Avinhon es pas tan dinamica”.
Aital, Occitània visquèt pas cap revolucion industriala coma lo nòrd francés al sègle XIX. Al sègle XVI “èra exportada lana e colorants a Catalonha e a tota Euròpa, q’èran melhors que qualcunes que foguèron realizats aprés (al sègle XIX-1960), çò diguèron los cercaires”.
Mas las guèrras de religion e un centralisme mai e mai poderós trinquèron lo sègle d’aur occitan (sègle XVI) a nivèl economic. Sonque l’activitat viticòla demorèt coma principala activitat economica al sègle XX. Puèi, l’arribada de catalans e espanhòls entraïnèt un màger dinamisme economic aprés 1939.
“Uèi Tolosa a una importanta indústria aeronautica (Concorde, Airbus) e tanben es un gran centre logistic, d’universitats e de recerca scientifica, çò apondèt Giménez. A Montpelhièr i a mai informatica (IBM) e economia digitala, es region biomedicala e i a un torisme important a la còsta”.
Per ansin, e malgrat que lo PIB en milièrs de milions d’euros de Catalonha es de 316,7 e d’Occitània de 213,3, i a fòrça relacions economicas e nivèl aeroespacial, biotecnologic, informatic, d’energia, banca e agroindústria entre Catalonha e Occitània tras qu’importantas, uèi lo jorn.
Un exèmple del sens fin d’aquestas relacions entre occitans e catalans, segon aquestes geografs, es lo Grop de Trabalh dels Pirenèus, las Cerdanhas e lo sieu espital. Mai d’un pargue natural o encara cert tunèl situat a la frontièra.
Un dels darrièrs acòrdis de cooperacion entre Catalonha e Occitània es la signatura del Comissionat per les Relacions Interpirenenques de novembre de 2025. Des d’alara los servicis d’emergéncias medicalas pòdon crosar plan la frontièra per ajudar los abitants de l’airal. E, ara, la tòca es far çò de mateis amb los pompièrs e la policia. Çò qu’uniriá mai encara dos nacions sòrras qu’an agut e an, uèi, mai relacions economicas, institucionalas, socialas e culturalas a un nivèl coma jamai an agut abans aicí e en tota Euròpa.
La Redaccion
