Lo primièr satellit quantic europèu ja es en orbita. Lo sieu nom: Quick. Quick es lo primièr satellit europèu amb la font d’un sol foton e ara lo faràn servir per veire se se pòt far de comunicacions quanticas seguras de l’espaci estant. La tòca finala es de bastir un ret mondial de satellits quantics, plan mai segurs per la seguretat numerica.
Lo satellit foguèt enviat dins l’espaci de la basa espaciala de Vandenberg, en Califòrnia. Quick es un avançada gigantassa per las comunicacions seguras. Se capitèsse plan, poiriá cambiar per totjorn la transmission d’informacion sus la planeta. Lo vòl foguèt dirigit per l’Universitat Tecnica de Munic. Se lo satellit reüssiguèsse, poiriá èsser lo començament d’un ret mondial de satellits quantics segurs, aquò malgrat las lors pichonas dimensions.
Un satellit multinacional
Quick es un satellit concebut per l’Universitat de Munic, a mai de l’Universitat Friedrich Schiller de Jena, l’Institut Ferdinand Braun e d’autres sòcis d’Itàlia e de Singapor. Se tractava de descobrir se los lors compausants quantics podián resistir a l’espaci e foncionar corrèctament en aquelas condicions. Quick utiliza de fotons individuals per mandar l’informacion. Cada bit d’informacion viatja dins un sol foton que pòt pas èsser copiat ni mai raubat.
Es que uèi las comucacions chifradas tanben pòdon èsser vistas sens èsser descobèrtas. Mas la tecnologia quantica fa servir lo principi segon lo quql assajar de copiar un foton avisa totjorn de l’operacion. Segon la còla responsabla del satellit, “la velocitat de transmission es clau, restacada amb d’autres satellits qu’utilizan de lasèrs per comunicar”.
Per ansin, la fibra optica pòt sonque emplegar los fotons pendent qualques centenats de quilomètres abans que se pèrdan. Pasmens, se son lançats dei l’espaci estat, travèrsan las jaças nautas de l’atmosfèra (ont i a mens d’absorcion de lutz) e pòdon far mai de quilomètres amb una pèrda mendre de senhal.
Ara cal certificar que tots los elements, sensors, fonts de fotons, sistèmas d’alinhament, van tanben plan dins l’espaci. E per aiçò Quick vòl èsser lo primièr d’un ret mondial de centenats de satellits quantics a l’entorn de la planeta. Quick emet un sol foton cada còp. Aquò es plan mai segur e rapid. Los lasèrs normals emeton fòrça mai de fotons, que pòdon èsser descobèrts. Se lo foton es unic, pòt pas jamai èsser copiat sens avisar del raubament d’informacion.
Mas Quick tanben a una tòca filosofica. Cal veire se la foncion d’onda de Born pòt tanben plan capitar dins de condicions de microgravetat e amb quina probabilitat. Aquò es fondamental per la mecanica quantica. Fins ara, aquò èra estat sonque estudiat sus la Tèrra, mas ara tanben se vòl saber se pòt reüssir fòra de la planeta.
Per bastir un ret quantic de satellits, i a pas pro amb un sol satellit. Aquò es un desfís bèl per la sciéncia car cal alinhar totes los satellits e balhar l’informacion d’un biais plan mai rapid. Pasmens, sembla que los satellits pichons son l’avenidor e los quantics poirián èsser lo de las telecomunicacions mondialas. Mai encara per Euròpa. Se Quick capita plan, o sauprem abans la fin de 2025.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.
Fotograia principala: Quick/ESA
