Ansèlm d’Isalguièr, tanben conegut coma Ansèlm Isalguièr nasquèt a Tolosa aperaquí l’an 1380 e moriguèt en l’an 1420 e foguèt un cavalièr e explorador occitan que viatjèt al long d’Africa occidentala. Pasmens, encara i a a uèi dobtes sus la sieuna existéncia o sus çò que realizèt.
Segon la Cronica de Tolosa, escricha per Pèire Bardin (1590-1635), Ansèlm auriá començat en l’an 1402 un viatge per crosar lo desèrt del Sahara en l’an 1402. Lo camin drech es pas encara conegut mas los expèrts uèi lo jorn creson que foguèt per assajar d’arribar al flume Nigèr, on i aruiá demorat mai de 8 ans a la cort de Gago (Gao, capitala de l’empèri Songai).
Aquela cronica afirma que lo cavalièr Ansèlm auriá maridat ailà una princessa negra e qu’auriá tornat a Occitània am la sieuna femna e tanben un grop d’òmes d’aquela vila africana. Se aquò poguèsse èsser demostrat istoricament fin finala, se poiriá parlat del primièr explorador african d’aquela region, que seriá estat doncas occitan.
Pas gaire informacion
Malurosament se sap pas gaire causa mai de la vida d’Ansèlm Isalguièr après la siá tornada. Segon sembla, auriá escrich un libre sus lo sieu viatge a mai d’una diccionàri de « lenga africana», çò es lo songhai. Lo grand problèma per poder o certificar es que los Annals de la vila de Tolosa de 1687, escriches per Guilhèm Lafailla istorian local, son desapareguts dempuèi fa sègles.
Après la decada de 1420, quand seriá mòrt ja Isaguièr, la seiuna veuda se seriá retirada a una monastèri e los lors mainatges aurián maridat amb divèrses nòbles gascons. Lo sieu petit-filh aguèt l’escaisnòm de « Moro », benlèu pr’amor de la siá origina. Mas las descendéncia d’Isalguièr poguèt pas èsser ligada amb lo cavalièr tolosan.
Solament coneissém qualque causa d’Isalguièr pr’amor de los escriches de Bardin e de Lafailha. Jamai poguèt èsser demostrat qu’existiguèt o que realizèt aquel viatge. Es plan rar pr’amor que la siá familha joguèt un ròtle clau dins las familhas gasconas e lengadocianas de l’epòca.
Lo viatge foguèt descobèrt per azard en 1924 per l’istorian Carles de la Roncièra. Pasmens, lèu foguèt descobèrt tanben que l’informacion balhada per Bardin o encara Lafailha podián pas èsser cresudas al 100%.
Ansèlm daissèt Tolosa en l’an 1402 quora un grop de cavalièrs gascons se n’anèt amb Joan de Betencort (1362- 1425) per conquistar las illas Canarias. Segon la Roncièra Isaguièr auriá patit un naufragi e seriá estat lençat a la còsta mauritana ont tombèt presonièr.
Seriá arribat a Nigèr coma esclau de sarrasins e vendut als songai. Una autra version es que viatjèt fins a jerusalèm e d’ailà viatgèt a l’empèri songai après crosar Egipte e Nubia mas cap d’espròva poguèt jamai èsser descobèrta sus aquò.
Uèi i a fòrça istorians que creson qu’YIalguièr foguèt pas real. Sonque copias de la cronica de Bardin son demoradas. L’epòca es quan i aguèt la naissença de la rivalitat entre Anglatèrra e França per conquistar lo mond. Benlèu se voliá crear un episòdi istoric anterior que justifiquèsse puèi envasir la region.
Tanben se pensa que l’istòria d’Isalguièr foguèt creada per balhar un ròtle mai important a Gasconha pendent la Guèrra de Cent Ans. Es plan curiósa aquesta pensada pr’amor que i a divèrses cavalièrs catalans e castilhans que ja en aquela epòca crosèron lo desèrt saharian e ne tornèron e ne son demoradas pichonas istòrias. Mai d’una.
Sonque divèrses istorians an pensat que l’istòria d’Isalguièr foguèt reala dempuèi lo sègle XIX e pas abans. Uèi es present en divèrsas istòrias colonialas africanas scientificas. I a cèrts detalhs curioses ; la princessa menada per Isalguièr a Tolosa foguèt un nòm real a l’epòca a Gao en 1400 mas aquò pòt pas demostrar al 100% qu’Isalguièr existiguèsse.
Après Isalguièr un eunuc e un medecin africans demorèron en Tolosa e suenhèron lo rei Carles VII (1403-1461), plan malaut a l’epòca. Puèi moriguèt empoisonat. Los istorians tanben dobtan de la malautiá del rei francés e del medecin african que lo suenhèt. E vosautres, qué ne pensatz ?
La Redaccion
Fotografia principala: US Army Africa/CC
