Los ornitològs an descobèrt, en tot utilizar de camèras trapa, una nòva espècia d’aucèl a las montanhas meridionalas de Fold, en Papoa-Nòva Giunèa. La nòva espècia aperten al genre Ptilorrhoa e a la familha dels Cinclosomatidae, d’aucèls endemics d’aquela granda illa. Lo nòm de la familha d’aucèls vòl dire “Gemma balbusejaira”
“Las gemmas balbusejairas son un grop d’aucèls insectivòrs pichonèls endemics de Nòva-Guinèa. Qualcunes tanben demòran en d’illas pròchas, çò diguèt Iain Woxvold, de l’Institut de Recerca del Musèu Australian.“An una plapa negra a la fàcia, un còl blanc e la majoritat de las plumas de color blua o bruna. Son d’aucèls cantaires mas tanben plan timides que demòran en çò de mai prigond de la sèlva e sovent son mai escotats que vistes”.
Pels cercaires uèi i a quautre espècias reconegudas d’aqueste genre e tres se pòdon reconéisser plan pr’amor de la nautada del luòc. Son la Gemma blua (Ptilorrhoa caerulescens) que demòra en çò de las tèrras bassas, la Gemma d’Esquina Bruna, (Ptilorrhoa castanonota), que viu, mai que mai, a las montanhas mai bassas, e la Gemma Alapintada (Ptilorrhoa leucosticta) , que viu sonque a la sèlva montanhosa.
Divèrses ecosistèmas segon l’espècia
Aital, e totjorn segon los cercaires que descobriguèron aquesta nòva espècia d’aucèl endemic, las quatre espècias qu’apartenon al genre Ptilorrhoa demòran en dos airals plan desparièrs. Las montanhas e las tèrras bassas de Nòva-Guinèa.
En 2017, Woxvold e un altre cercaire, Leo Legra, establiguèron una camèra trapa per estudiar los aucèls mas tanben los mamifèrs d’Iagifu Ridge, un bòsc local situat a la província de las Montanhas Nautas. Ja en aquela epòca observèron un tipe d’aucèl que jamai èra estat vist abans.
“Durant mai de 1.800 jorns amb la camèra avèm atengut fins a 10 imatges de l’aucèl nòu. Solament durant lo mes de novembre de 2018 avèm demorat mai de 8 jorns en tot assajar de n’aver una imatge. Mas avèm repetit l’operacion en 2019, 2020 e 2021 e encara en 2024 fins n’aver bonas imatges”.
Quand los cercaires restaquèron las fotografias amb d’especimèns dels musèus descorbiguèron que l’aucèl aperteniá a una nòva espècia del genre Ptilorrhoa. Segon aquò li balhèron lo nòm de Gemma amb Capucha (Ptilorrhoa urrissia). En aquel periòde de 7 ans los cercaires descobriguèron fins a 10 aucèls d’aquela espècia.
Los Ptilorrhoa urrissia, pasmens, son sovent en parelha. Los cercaires creson qu’aquel bòsc a de Gemmas amb Capucha solament a la part mai nauta. E poiriá èsser que sonque ne demorèssen en un airal plan pichon situat entre lo Mont Bosavi e lo Mont Karimui del sud d’aquella illa.
Tanben segon los meteisses cercaires la Gemma amb Capucha patís tres predators alsmens (tres marsupials) a mai de divèrsas aglas localas e d’autres aucèls de preda. Tanben los gats e los cans domestics, enregistrats tanben amb la camèra trapa.
“Lo cambiament climatic es una grèva menaça per aqueste aucèl, çò afirmèron los scientifics. Pòdon pas se n’anar a de nautadas màgers a la montanha e aquò es un dangièr”. La confirmacion de la nòva espècia d’aucèl foguèt publicada al numeric Ibis.
La Redaccion
Fotografia principala: Woxvold et al./CC
