AUMENATGE A JANE GOODALL (1934-2025)

Christian Andreu
0
De temps en temps morís una persona que, mai qu’una persona, semblariá un àngel. Es lo cas de Valerie Jane Goodall (1934 – 2025 ), primatològa e antropològa anglesa que demorèt tota la siá vida en estudiar los chimpanzés e que diguèt al mond que los animals son los nòstres fraires e que sèm solament una espècia animala mai […]

L’OCEAN NE PÒT PAS PUS

Christian Andreu
0
Los animals marins ne pòdon pas pus amb la temperatura tròp nauta de l’ocean, çò soslinhan los darrièrs rapòrts environamentals. Segon aquestes, las bacterias tanben serián grèvament afectadas, e cal remembrar que son responsablas, d’esperelas, de mai de fotosintèsi que las plantas terrèstras. La bacteria Prochlorococcus, per exemple, es responsabla de la color de l’ocean […]

LA REVÒLTA DE LOS “CASCAVÈUS”

Christian Andreu
0
Pendent lo sègle XVIIn èran abitualas las revòltas popularas pels assages de limitar los dreches tradicionals dels territòris istorics. Ais de Provença visquèt una, la Revòlta dels “Cascavèus”, coma consequéncia de las imposicions fiscalas del govèrn francés l’an 1630. La cort de París aviá de besonh mai d’intradas e decidiguèt concentrar a l’administracion reiala lo […]

UN VACCIN ENTAUS COALAS

Christian Andreu
0
Lo governament australian que confirmè, fin finau, la creacion d’un vaccin contra la terribla malaudia de la clamidia, que patí la populacion de coalas d’aqueth continent. La malaudia, demora dejà mei de dètz annadas e qu’ei uei un vertadèr hlagèth dens aquera espècia marsupiau pr’amor que provòca de gravas e dolorosas infeccions urinàrias, d’infertilitat, víer […]

UNA INDEPENDÉNCIA DEVESSIDA: ÍNDIA, PAQUISTAN E CEILAN

Christian Andreu
0
Après decadas de lucha (mai o mens) pacifica, l’Índia atenguèt lo compromís de Granda Bretanha per accedir a l’independéncia, quand finiguèsse la Segonda Guèrra Mondiala. Mas la situacion del soscontinent indian èra enòrmament complèxa. L’Índia coloniala incorporava dos aisses, l’administratiu e lo religiós. Dins del primièr, lo territòri èra devessit en regions dirèctament governadas per […]

T.REX, PLAN MAI LENT QUE ÇÒ QUE SE PENSAVA FINS ARA

Christian Andreu
0
S’es parlat plan del màger tiranosaure predator que visquèt pendent lo Cretacèn (e pas lo Jurassic coma ditz lo film). Es estat sovent descrich coma una bèstia gigantassa que podiá aténher los 40 km/h. Mas divèrses estudis scientifics demòstran que Tiranosaurus rex podiá pas córre a mai de 20 km/h. De recents estudis encara an […]

PRÈS D’UNA NÒVA EDAT VOLCANICA ?

Christian Andreu
0
La fonda actuala dels glacièrs de la planeta pr’amor del cambiament climatic poiriá, segon divèrses estudis scientifics, entraïnar divèrsas erupcions volcanicas sus la Tèrra que poirián tanben provocar de cambiaments climatics. Lo fenomèn, descobèrt fa gaire, poiriá èsser plan seriós e los cercaires demandan de lo poder estudiar mai atentivament abans l’arribada d’una crisi climatica […]

LA FAMILHA DEUS CHIVAUS

Christian Andreu
0
Los mamifèrs qu’an esclòps que son nommats perissodactiles e uei son representats per 7 espècias de camèus, divèrsas espècias de chivau, cinc espècias de rinocèros e quate espècias de tapir, e, tots amassa, que forman lo grop mei petit deus artiodactiles. Que son donc perissodactiles los chivaus, los ases, los onagros e los zèbres se […]

TAULA DEI QUARTS DE CARRATS

Christian Andreu
0
Aquest estiu, alora qu’èri à tercejar de vièlhs papiers dau temps qu’èri estudiant à la Facultat Sant Carles de Marselha, ai retrobat un exercici sobre lei taulas dei quarts de carrats degudas à un nomenat Johan Hiob Ludolf (1649-1711), matematician belga, de taulas que pertòcon lei nombres entiers de 0 fins à 99 999, extrachas […]