Los mamifèrs qu’an esclòps que son nommats perissodactiles e uei son representats per 7 espècias de camèus, divèrsas espècias de chivau, cinc espècias de rinocèros e quate espècias de tapir, e, tots amassa, que forman lo grop mei petit deus artiodactiles.
Que son donc perissodactiles los chivaus, los ases, los onagros e los zèbres se parlam d’equids. Tots, absolutament tots los chivaus domestics actuaus, qu’apartienen a ua familha qu’a com ancèstre l’espècia nommada Equus caballus. La soa origina qu’ei un ancèstre plan pròche a l’actuau chivau de Przewalski, que demora en Asia centrau enqüèra uei.
Uei i a duas espècias d’ase sauvatge. La prumèra espècia demora en Africa, e l’auteaen Asia. Ambedos espècias an com origina lo continent african e puish se difusèn entà Euròpa tota e Asia. Los ases que son mei petits que los chivaus mes qu’an las aurèlhas màgers.
Lo zèbre, d’un aute costat, que tanben ei un mamifèr qu’apartien au grop deus equids. Que son celèbres pr’amor de las lors regas. Uei enqüèra i a tres espècias de zèbre au sud e l’èst d’Africa, maugrat que solament dinc au sègle XIXn i avèvan mei de cinc espècias diferentas. Que son mamifèrs sociaus que demoran en grop.
Los rinocèros, tanben
Tots los equids qu’an un sol dit en fòrma d’esclòp. Los rinocèros, per contra, qu’an tres dits au pè. Maugrat aquera diferéncia, tanben que son artiodactiles e donc familha pròcha deus chivaus, maugrat la soa morfologia. Que minjan èrba dura de la savana e que demoran sols pr’amor que son pas guaire sociaus. E solament demoran tranquilles dab un aute rinocèros s’ei pr’amor que vòlen reproduïr-si. La lor vision n’ei pas briga bona, mes la lor audida qu’ei, e tanben l’odorat, extraordinari.
Los rinocèros que son donc ervibòrs. Minjan èrba e huelhas duras de la vegetacion de la savana africana que son la soa neuritud. Los dus sèxes qu’an dus longs còrns suu cap hèts de ceratina. Uei que i a cinc espècias africanas plan miaçadas. Lo rinocèros blanc qu’ei la sola espècia que’s difusè drin pendent las darrèras decadas mes las autas duas espècias africanas e asiaticas que son uei plan, plan miaçadas. Lo rinocèros blanc qu’ei la màger espècia de rinocèros e hè 4,3 mètres de longor e 1,8 mètres de hautor. Pòt pesar mei de 3 tonas. L’espècia mei petita qu’ei lo rinocèros de Sumatra, que hè 2 mètres e miei de longor.
Las darrèras espècias que forman lo grop deus artiodactiles que son los tapirs. Que demoran en bòscs pregonds e tanben en paluns en Asia e l’America meridionau. Lo son pòt superior qu’ei movil pr’amor qu’ei plan utilizat quan cèrcan neuritud. Lo tapir american qu’ei brun e ròge e lo tapir de Malàisia blanc e negre. Totas las espècias qu’arriban aus 2 mètres de longor, çò que hè d’aqueras bèstias de grans animaus dab pas guaire predators.
La Redaccion
Aquesta cronica suu Ràdio País : https://soundcloud.com/radio-pais/natura-la-familha-deus-chivaus?in=radio-pais/sets/natura
Fotografia principau: Pixabay
