CHINA PRODUTZ D’AIGA AMB DE SÒL LUNAR
L’exploracion scientifica espaciala a fach un grand pas pr’amor de la descobèrta de l’usatge del sòl lunar per poder crear d’aiga. Son estats los chineses qu’o an pogut far amb de sòl lunar portat sus la Tèrra en 2020. Per ansin, amb sonque de sòl lunar los cercaires poguèron tresmudar lo material en de grandas quantitats d’aiga, çò qu’es una descobèrta gigantassa dins l’exploracion espaciala.
Lo sòl lunar èra estat menat sus la Planeta Blava per la mission chinesa Chang’e-5. Puèi, los cercaires chineses descobriguèron que cèrts minerals lunars contenián fòrça idrogèn e après o calfar obtenguèron d’aiga. Amb la descobèrta, la bastison de basas lunaras serà plan mai aisida pr’amor que serà pas de besonh de portar d’aiga sus la Luna per i viure.
Aquò arriba pendent la corsa espaciala entre los Estats Units e China, que vòlon ara mandar d’umans sus la Luna e i crear una basa permanenta durant lo decenni venent. Mas sembla que, per ara, la corsa es ganhada pels chineses, car an descobèrt cossí produire d’aiga amb sonque cèrts minerals lunars. E, amb aquò, los astronautas chineses poirián demorar sus la Luna durant de meses.
De soslinhar qu’es lo primièr còp dempuèi 1976 que cèrts minerals son portats sus la Tèrra. Abans, l’URSS o poguèt far. Mas i portèt solament qualques gramas de sòl lunar, pas res mai. Ara, segon los mèdias chineses, amb una tona de sòl lunar se pòt obtenir fins a 50 litres d’aiga.
Una descobèrta confirmada
La descobèrta dels chineses foguèt confirmada per l’agéncia internacionala Reuters, e se demostrèt cossí fargar d’aiga amb cèrts minerals lunars. Se aqueles minerals contenon d’idrogèn, basta de los calfar a tras que nauta temperatura per ne sortir d’aiga. La descobèrta arriba après tres ans d’estudis e provaments scientifics. Aquò seriá clau per poder bastir de basas espacialas independentas.
Segon los cercaires chineses, amb aperaquí una tona de sòl lunar òm pòt aver entre 51 e 76 litres d’aiga, e aquò es lo consum jornadièr d’una comunautat de près de 50 personas. D’autre caire, los estatsunidencs, amb la NASA, an publicat fa gaire una mapa de l’aiga naturalament presenta sus la Luna.
De son costat, China a tanben afirmat qu’aviá descobèrt un nòu mineral de cristal sonat ULM-1 qu’existís pas sus la Tèrra. La trobalha foguèt publicada dins lo numeric internacional Nature Astronomy. Lo cristal d’ULM-1 es fach de fins al 41% d’aiga e d’amoniac, que manten l’aiga establa malgrat los cambiaments de temperatura. De remembrar que los scientifics cresián pas que l’aiga, en aquela forma, poguèsse existir.
La Redaccion
