UN MON PERDUT (III)
Abans dera edat des dinosaures i auie ua grana diuersitat d’amfibís. Cada espècia auie desvolopat es sòns caractèrs especifics e singulars. Ua des mès celèbres aué (que non en sègle XXau pr’amor qu’ac ère dilhèu Diplocaulus) siguec Gercothorax que, maugrat víuer en tèrra auie conservat es sues branquies.
Gercothorax viuec durant eth triassic, açò vò díder ara hè apuprètz 210 milions d’annades. Demorèc en Euròpa e, mès que mès, en Escandinàvia. Gercothorax podie arribar ben ath mètre de longada. Aué ei considerada ua espècia fòrça importanta d’aquera epòca pr’amor que siguec ua espècia que, maugrat èster anfibiana conservèc es branquies extèrnes, tanben durant era edat adulta. Totes es autes espècies anfibianas d’aquera epòca perderen es branquies abans de víer adultes.
Gercothorax semblaue un arpasson gigant pr’amor dera sua morfologia. Eth còs ère plan e auie dus uèlhs sus era part superiora deth cap. Aguest amfibí preïstoric podie tanben nedar e respirar dejós dera aigua pr’amor des sues branquies. Se pense que demoraue en çò de mès prigond de lacs o rius en tot demorar era arribada de bèth un peish entà minjar e subervíuer.
Mès se parlam d’un des anfibís mès celèbres deth Permian dilhèu cau parlar de Diplocaulus, que viuec en America deth Nòrd he 270 milions d’annades (ei curiós saber qu’era majoritat d’espècies d’anfibís o dinosaures un shinhau celèbres siguèren totes trapades en Estats Units, vertat ?). Diplocaulus podie arribar tranquillament ath mètre de longada.
Caracteristiques fòrça singulares
Maugrat que Diplocaulus ère un amfibí fòrça semblable a ua salamina actuau, eth sòn còrs ère long e eth sòn cap triangular, amb d’excrecéncies que gessien d’andús costat deth cap entà poder nedar milhor. Es cercaires creden qu’aguesta forma ère ua defensa, pr’amor qu’era forma “estranha” podie tanben voler díder dissuassion entàs possibles predators. Dit de un aute biais, com qu’es predators non se fissuaen non l’atacauen guaire.
Totun, que i auèren tanben d’autes espècies coma Mastodonsaurus, que demorèc durant eth Triassic, ara hè 230 milions d’annades, mès en Europa e Africa. Mastodonsaurus siguec fòrça mès gran que Diplocaulus o Gercothorax pr’amor que podie arribar ben as 4 mètres de longada. Totun, non ei tan celèbre.
Aguesta espècia auie un còs cuèrt damb solament ua petita coda. Eth cran ère fòrça gran e plan e se pense que, quan ère adult, podie hèr, sol eth cap, 1,50 m de longada. Es dents dera maishèra inferiora gessien a trauèrs dera maishèra superiora. Erosament solament èren dues dents.
Mastodonsaurus se noirie tostemp damb peishi que trapaue en lacs e paluns, on viuie. Fin finau, que cau parlar de Paracyclotosaurus, un amfibí que demorèc tanben pendent eth Triassic ara hè 235 milions d’annades en Austràlia, Índia e Africa deth Sud. Aguesta espècia arribaue as 2,30 m de longada.
Paracyclotosaurus siguec un amfibí gigant damb eth cap plan, que podie demorar desús dera tèrra fèrma mès que demoraue era majoritat deth temps en aigua…caçaue peishi apròp dera superfícia. Aguesta manèra de caçar ei encara utilizada per bèri uns predators actuaus, com es crocodils, que tanben caçen atau.
Era Redaccion
Imatge principau: Sapiéncia/ChatGPT
