Entà fòrça expèrts Sumèr, en Mesopotamia, ei considerada encara, era prumèra civilizacion dera istòria dera umanitat. Mès se perquè ? Pr’amor qu’en Sumèr siguec creada era escritura e açò, segontes era itoriografia tradicionau, ei era termièra entre era preïstòria e eth neishement dera Istòria e dera civilizacion. Aguest escritura ère cuneïforme o sumeriana e siguec escrita sus de tauletes d’arguila.
En libre “Era istòria començe a Sumèr” de Noah Kramer, aguest istorian ja deishec descrita era vida vidanta des sumerians. I descriuec era filosofia, literatura, etica, leis, medecina e vida familhala a trauèrs d’escrits ancians. E mès d’un istorian confirmèc qu’es problèmes dera Umanitat son estats tostemps es madeishi. Non an cambiat bric.
Quan es descrit eth sistèma educatiu sumerian un pair patís pr’amor qu’eth sòn hilh no vò anar a escòla. Ua charrada familhala qu’aué tanben serie possible. Un autre estudiant convida eth sòn mèstre a minjar en casa entà poder atau passar eth cors. Ua accion encara aué valida.
Eth prumèr parlament
Un aute tèxt d’aguest libre descriu eth prumèr parlament bicamerau, amassat peth rei entà poder hèr guèrra a Uruk. E tanben i podem liéger un prumèr còdi de leis anterior encara ath d’Hammurabi. Tanben alavètz i auien ja impòstes.
Tà Kramer es sumerians creèren era prumèra cançon romantica o encara era prumèra cançon infantiu, e es prumèrs judicis dera istòria. Un tèxt sumerian que parla del Deluvi universau confirma que siguec un fenomèn reau – tanben ei descrit ena Epoèia de Gilgamesh e en Genèsi-.
Ua civilizacion, Sumèr, qu’aué semble fòrça luenhana e fòrça apròp dera preïstòria mès justament pr’açò siguec revolucionària, pr’amor de tot çò que creèc. Ua civilizacion istorica que, com ditz Kramer, siguec era mès anciana mès tanben era prumèra de totes es que i aueren ath long dera istòria dera umanitat. E Sumèr tanben pòt mos dar ua confirmaicon qu’es problèmes actuaus son es madeishi d’ara hè mès de 6.000 annades, Pr’amor que, dilhèu, coma societat, es umans non auem cambiat tan dempús milèrs d’annades.
Era Redaccion
