Erós 2026. Ester felin tanben vòu díser apartiéner au màger grop de carnivòrs de la planeta. Los felins tanben an harpas puntudas e dents poderosas. Que son caçaires plan actius dab de grans uelhs entà véder mélher pendent la nueit e las lors harpas que’s pòden amagar. Lo sol felin que pòt pas aquò har qu’ei lo leopard. Los carnivòrs deu monde qu’includeishen tanben lops e gats sauvatges, iènas, ors, raton lavaires, pandas, genetas, gats-martin e mangòstas e a la mar fòcas e otaris.
Que i a felins au long de tota la planeta. Aus cinc continents. A las regions montanhosas e hredas mes tanben aus bòscs tropicaus umides. Que son animaus dab fòrça e plan rapides e agiles que desvolopèn la vision, l’audida e l’odorat hèra mei qu’autes carnivòrs.
Los felins son un grop unifòrme, çò que vòu díser qu’an caracteristicas biologicas e cinegeticas plan singularas. La majoritat demoran sols e caçan, sustot, pendent la nueit. Que segueishen la presa peu son odorat. Quan ei capturada que’u nhacan lo cuòl dinc a la mort e qu’usan las soas dents puntudas entà trincar la pèth mes tanben los tendons e los cartilags.
Solament lo leon demora en grop e caça en grop. Lo mascle que patrolha l’estenuda en tot lençar de poderós crits d’avís ad autes leons ; aqueth qu’ei lo son territòri de caça e pas dengun mei i pòt entrar o morirà. Au còp qu’aquò se debana la leonesa caça dab autas leonesas zébras o gnós. Ua o duas leonesas segueishen la presa dinc a que las autas, amagadas, la pòden capturar e tuar.
Un deus felins mei estonants son los guepards, dilhèu los animaus mei rapides de la planeta, pr’amor que pòden arribar dinc a 110 km/h. Lo guepard ne s’amaga pas entà caçar. Trapa la presa e espèra lo moment entà la poder capturar dab la soa estonanta velocitat.
Panteres e gats sauvatges
La pantera negra, d’ua auta faiçon, qu’ei, dilhèu, lo felin mei adaptat a tots los ecosistèmas de la planeta, A las patas cuèrtas mes plan hòrtas. Dab eras pòt nadar e enqüèra montar aus arbos entà caçar, se cau. Sovent ei près de vilatges e vilas e pòt sautar suus umans se a hèra hami, maugrat qu’ei mei abituau qu’aquò sia hèit per un tigre. Las panteras negras que son leopards albinos. Se nèishen dab la pèth escura e shens plaps que son panteras negras. Se non leopards. La pantera de la nèu qu’ei drin mei petita que lo leopard, demora en Imalaia e a ua pèth plan espésa entà se protegir deu hred de la region. Que pòt sautar mei de tres mètres de longor.
Mes tanben son felins los gats sauvatges e n’i a drin pertot. La majoritat deus gats sauvatges que hèn enter 80 e 110 cm de longada, la coda inclosa. Que demoran hèra temps aus arbos e la longa coda los ajuda a aver mei d’equilibri. Que caçan ausèths, sèrps, lausèrts, esquiròus e petits monards. Lo gat de la Pampa, en America meridionau demora, totun, a la prada, e caça roganhaires e ausèths.
Uei la majoritat de gats sauvatges que i en la planeta an coma ancèstre dirècte un gat sauvatge african que demorè en Egipte adara hè mei de 4.000 ans. Los prumèrs especimèns lhevats per l’òmi l’ajudavan a caçar arrats e soritz amagadas aus camps de grana. Enqüèra uei, com los lors ancèstres, que caçan pendent la nueit.
Atau, uei enqüèra i a 7 espècias de felins grans, dont lo leon, lo tigre, lo jaguar, lo leopard, la pantera de la nèu, la pantera nebulosa e lo guepard. Se parlam de felins mei petits i a enqüèra uei dinc a 28 espècias diferentas dont lo puma, lo lop cervièr, lo caracau, l’ocelòt e dinc a 24 espècias mei petitas d’Africa mes tanben d’Euròpa.
Era Redaccion
Fotografia principau: e³°°°/CC
