Uèi fa 10 ans que foguèt creat lo Bòsc Vertical de Milan. E cal ara agachar dètz ans endarrièr e veire cossí aquela estructura a afectat d’autres edificis e tanben cossí es la vida dels sieus abitants: son mai aüroses o en melhora santat? En 2007, l’arquitècte italian Stefano Boeri poguèt observar cossí bastissián una vila dins lo desèrt de Dubai. Las bastidas èran de veire, ceramica e metal. Aquò creava mai de calor, sustot als estancis mai basses. Èra a la meteissa epòca que Boeri aviá començat de bastir dos edificis a Milan mas amb una esperit plan desparièr.
«Caliá bastir doas torres biologicas dins lo nòrd de Milan, mas amb de fuèlhas. Aquò ajudariá a far arribar la fauna e la flòra del luòc e doncas l’endrech seriá mai freg e se poiriá integrar la natura coma una part de mai dels bastiments», çò diguèt Boeri. La resulta ne foguèt lo Bòsc Vertical. Los bastiments ara an dètz ans e lors estatjants i son fins a 3ºC mai fresques . Dempuèi alara un fum de bastidas ara son ricas en plantas e las vilas an cambiat. Lo Bòsc Vertical deviá èsser un bòsc per d’arbres e d’aucèls mas tanben per d’umans. I a las influéncias del biològ anglés Colin Tudge, que demandava d’aver de plantas dins los ostals per absorbir de CO2. Lo Mond a cambiat dempuèi alavetz.
De vilas coma Dubai o Denver, Anvèrs o Arlington, Lo Caire ne son la consequéncia. Tanben Eindhoven. Lo modèl arribèt tanben en Occitània e a Montpelhièr uèi avèm los Jardins Secrets, un mond en se amb de plantas pertot. Un projècte que poiriá cambiar la planeta. Segon Vincent Callebaut, « cambiarà los abitants en ortalans urbans e los murs en parts ecologicas d’un tot. Es mai una filosofia qu’una arquitectura».
Un pauc pertot
A las Filipinas, es estat construch l’Arbre de l’Arc de Sant Martin, a Cebu: 300 abitants e un mond de flòra. E los umans podèm pas daissar aquela flòra morir. Avèm de la sonhar. E aquò tanben unís mai los umans. Dins una comunautat nòva. Es un projècte qu’afècta positivament l’uman qu’i demòra mai aürós. L’aire es tanben mai san e i a mens de malautiás. En Galas, un estudi a demostrat que dels mai de 2,3 milions de cases de depression e estransi gaireben lo 40% se produson per manca de vegetacion. Los paures son los qu’o patisson mai. Un luòc amb d’aiga e de verdura redutz mai del 10% de la depression. E per aiçò ara los espitals nòus tanben considèran los concèptes nomenats biofilics.
La biofilia es repensar lo païsatge urban en tot dobrir una nòva perspectiva arquitecturala. Es unir l’èsser uman amb la natura. A Singapor, un gratacèl a fins a 1400 arbres dintre e mai una cascada. A Amsterdam, un gratacèl ten un jardin tropical dedins. A Rotterdam, en naut de tot i a un jardin dobèrt a totòm, a 40m de nautor. A Taipèi, foguèt construcha la torre Tao Zhu Yin Yuan en 2024. Ten 24 estancis e 23 000 plantas qu’absorbisson cada an 130 tonas de CO2. «Dins la miá vision, çò diguèt Callebaut, los gratacèls son d’arbres qu’absorbisson de CO2 e produson d’energia. I a pas pus de problèmas d’environament. E i a mai de biodiversitat».
Ja i aguèt doas crisis climaticas al sègle XXI e la santat mentala es en declin. Los bastiments biofilics faràn part d’un bòsc urban vertical. Dins la vila chinesa de Liuzhou, un gratacèl de 30 000 abitants genèra la siá pròpria energia e lo modèl atenherà lèu Mexic. Lo modèl s’espandís per tota la planeta. Lo modèl original de Milan, pasmens, es un bòsc vertical que crèa d’energia solara. «La natura es en nosautres, çò afirmèt lo filosòf Emmanuele Coccia. Lo nòstre futur demorarà totjorn ligat a la natura». Aqueles gratacèls doncas son mai que d’edificis, son una propaganda politica amb un messatge plan simple: la natura viva tornarà e demorarà unida per totjorn amb los umans. Un mond melhor naisserà e serà desparièr del Mond actual, ni mai ni mens. Aürosament.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.
