Lo màger animau terrèstre de la planeta qu’ei un mamifèr. Demora au bòsc d’Asia e tanben a la savana africana, mes que i a ua tresau espècia, hòrt mensh coneguda, au bòsc deu cèntre african. Que parlam deus elefants, los màgers animaus terrèstres qui i a uei a la planeta.
Atau, i a tres espècias diferentas d’elefants au monde ; l’elefant asiatic, plan usat en país com Índia, mes tanben l’elefant de savana e l’elefant de bòsc african. Lo prumèr que pòt estar trobat dejà mei com animau domestic en Índia e país vesïns. Las autas duas espècias que demoran, sustot, en estat sauvatge.
L’elefant qu’ei un mamifèr dab gigantescas aurelhas e longas defensas. Los elefants asiatics que son mendres que l’elefant african de savana mes tanben que son dens lo grop de màgers animaus de la planeta. Son animaus, d’ua auta faiçon, qu’an societats plan complèxas e qu’an un plan long espèr de vita se non son pas caçats per braconaires.
L’elefant indian, per exèmple, hè sègles que tribalha amassa dab l’òmi en espleitacions agricolas e forastièras, mes qu’estó tanben usat entà caçar, la guèrra o cerimònias religiósas. Totun, l’evòri de las banas que provòca lo massacre deus animaus peus braconaires, e uei en tota Africa solament demorarén haut o baish 400.000 especimèns sauvatges.
Tanben un elefant del desèrt
En Africa, l’elefant de savana demora, sustot, au sud deu desèrt de Sahara. L’elefant de bòsc african solament viu en çò de mai pregond de la sèuva africana. L’elefant d’Asia, d’un aute costat, qu’ei trapat en Índia e Asia deu sud-èst. Solament demoran 50.000 elefants asiatics sauvatges au monde.
L’elefant demora tostemps en grop, dab la familha. Tostemps marchan d’un costat a l’aute en tot minjar èrba, rusca, huelhas e brancas, dinc a 18 òras cada dia, pr’amor qu’an besonh minjar dinc a 180 kg de neuritud vegetau cada dia entà poder subervíver. La lor velocitat normau qu’ei de 5 quilomètres l’òra mes se atacan o huegen que pòden arribar plan aus 40 km/h, mei de çò que pòt córrer un èste uman.
Lo son de la trompa qu’ei lo sistèma comunicatiu basic deus elefants. Que pòt estar escotat a centenars de mètres. Quan se tròban dus elefants, totun, que’s tòcan dab la lor trompa entà s’identificar. La trompa tanben ajuda los elefants a préner la neuritud o se netejar dab aiga, mes tanben entà saludar aus autes elefants.
L’elefant, totun, ne pòt pas béver aiga dab la trompa. Aprés shucar l’aiga l’envia a la boca entà poder béver. Tanben entà lençar d’aiga a las aurelhas, que son lo sistèma de refrigeracion propri de l’espècia. Las banas de l’elefant començan de sortir quan l’elefant a solament duas annadas de vita. Los màgers elefants d’Africa que pòden arribar aus 4 mètres de hautor e 10 mètres de longor. Tanben pòden pesar dinc a 6 tonas e las banas pòden arribar plan aus 3 mètres de longor. Que son donc bèstias estonantas.
L’elefant d’Asia n’a pas defensas autan longas. E donc ne pateish pas tant per la caça illegau de nosta espècia. Ua caça que dejà, uei, deuré estar totaument arrestada per tostemps pr’amor qu’ei ua espècia plan protegida e uei qu’ei en dangèr d’extincion. Aquò se volem contunhar gausint d’aquera estonanta espècia.
La Redaccion
Aquest article suu Ràdio País: https://www.radiopais.fr/episode/558
