Una descobèrta revolucionària poiriá tornar escriure l’istòria umana, car es estat trapat que las femnas dirigissián China fa 4500 ans. La trobalha es la resulta d’un nòu estudi sus una comunautat neolitica de Shandong, en China. Ailà, los linhatges mairals èran especialament importants per aquela comunautat neolitica.
Fins ara, los istorians assolidavan que las societats neoliticas èran organizadas d’un biais patrilinear, çò es que lo linhatge èra pairal e que l’eiretatge èra totjorn masculin. Mas, ara, aquel nòu estudi publicat dins numeric Nature a romput lo consens academic en tot descobrir que, dins l’èst de China, fa 4500 ans, l’estructura sociala èra plan desparièra.

Una granda descobèrta
La descobèrta es enòrma. Fins ara, sonque cèrtas societats preïstoricas del Chaco american o d’America del Nòrd foguèron matrilinearas. Tanben o foguèron cèrtas comunautats celticas de l’actuala Alemanha del Sud, mas pas mai. La comunautat chinesa ara estudiada es de Fujia e demòstra que lo passat mai recent de la nòstra espècia es un fum de suspresas.
Fujia es un sit que se desvolopèt entre los ans 2750 e 2500 abans lo Crist, durant l’apogèu de la cultura de Dawenkou, tanben plan coneguda per la siá ceramica e la siá agricultura. Los cercaires cavèron mai de 500 tombas de dos cementèris. Cadun aviá de membres del meteis linhatge mairal. Los del nòrd avián una sola varianta d’ADN mitocondrial. Los del sud apertenián a un linhatge desparièr. E la genetica masculina èra plan divèrsa: los òmes arribavan de defòra e las femnas èran lo còr estable d’aquela comunautat. E los filhs èran sepelits al cementèri del clan mairal. Mas pas los paires.
Aquesta practica demorèt almens 250 ans e representa una forma d’organizacion opausada a la tendéncia majoritària contemporanèa asiatica e europèa de l’epòca. Car alara las femnas viatjavan en cèrca d’òmes e aquò refortissiá lo poder masculin, mas a Fujia èra pas aital. Los cercaires tanben an descobèrt que la populacion manjava de milh menut e que la granda majoritat dels individús d’aquela comunautat avián totjorn viscut près de Fujia. E per aiçò arribèt l’endogamia.
Aquò vòl benlèu dire que foguèt una comunautat barrada durant de sègles e aquò ajudèt a manténer una estructura sociala basada sus l’apertenéncia al clan mairal. La descobèrta trenca cèrtas suposicions actualas sus la societat preïstorica. Se nasquèron aquelas societats coma patriarcalas pr’amor de mai d’agricultura e d’excedents economics? Fujia i respond que non.
Los òmes adultes a Fujia èran sepelits amb lo lor clan mairal e pas amb las lors femnas o los lors mainatges. Dins una societat patrilineara desparièra, las femnas èran las qu’abandonavan los lors linhatges mairals. L’estudi foguèt dirigit per l’Universitat de Pequin e l’Institut d’Arqueologia de Shandong, e pausa mai de questions: i aguèt d’autras comunautats matrilinearas? Perqué capitèt plan Fujia es pas d’autras comunautats?
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.
