CARNIVÒRS SINGULARS
Los espinosaurides son, paleontologicament parlant, qualcunes dels fossils mai aisits d’identificar. A la diferéncia d’autres terapòds avián un mòrre plan long (gaireben crocodilian), una esquina plan particulara e d’arpas estonantas que podián provocar la paur a quinsevolh predator.
Lo primièr membre d’aquesta familha foguèt Spinosaurus, trapat en Egipte en l’an 1912. Las vertèbras dorsalas s’espandissián al long d’1,5 mètres e èran la basa d’una sòrta de vela a la pèl. Aquesta podiá èsser plan colorada e mostrada bravament davant una femelha. Poiriá èsser que tanben aguèsse una autra foncion; regular la temperatura corporala de l’animal. Qualcunes paleontològs, totun, soslinheron que podiá èsser un òrgan amb de resèrvas se l’especimèn patissiá famina.
Un predator gigantàs
La paleontologia modèrna descobririá pas cap aute espinosauride fins a l’an 1983. Foguèt alara descobèrt en Anglatèrra Baryonix, que faguèt mai de 12 mètres de longor e que demorèt pendent lo Cretacèu inferior (ara fa 125 milions d’annadas). Lo nòm voliá dire “arpa poderosa” pr’amor de las siás arpas. Aviá lo mòrre plan long, coma Spinosaurus e tanben dents conicas (idealas per capturar peissum)
Las dents de Baryonix èran pas corvadas vèrs endarrièr, coma se passava en çò dels terapòdes (la majoritat). Èran pus semblablas a las dents dels crocodils, conicas, una mòstra de l’adaptacion a la vida aqüatica. A l’estomac i foguèron trapadas rèstas de peissum. Tanben lo osses d’un jove Iguanodon.
Se parlam del cran, tot fa pensar, se òm es pas un expèrt, qu’aviá lo cran d’un crocodil. Aquò sonque arribèt pr’amor de çò que los cercaires actuals coneisson coma lo fenomèn d’adaptacion per convergéncia; es l’environament que provòca resultas semblablas en espècias desparièras pr’amor d’un meteis tipe d’ecosistèma natural. Pasmens, los espinosaurides solament èran semblables als crocodils pr’amor de lor mòrre. Res mai. La rèsta del cors èra plan desparièr del genre crocodilian.
Una autra espècia d’aquesta familha de predators foguèt Suchomimus (fa 105 milions d’ans, Africa del nòrd). Una bèstia gigantassa que podiá plan aver la longor d’un tiranosauride adult, malgrat que lo cors èra plan mens massiu. Tanben aviá espinas dorsalas malgrat que mens longas qu’Spinosaurus. Suchomimus aviá los braces cuèrts amb d’arpas que podián plan arribar als 40 cm de longor.
Suchomimus vòl dire “semblable a un crocodil” e lo nòm voliá soslinhar la dièta de l’animal (mai que mai peissum). Aquesta dièta èra plan singulara malgrat qu’èra un grand predator. Mas i aviá una rason. Aquò arrestava la concurréncia d’autres carnivòrs terrèstres que i podiá aver de ben segur, al meteis territòri.
Uèi, aquelas mesuras gigantas son conegudas pr’amor que son la resulta, e pas l’origina, de la creissença gigantassa dels dinosaures erbivòrs. L’evolucion entraïnèt erbivòrs màgers pr’amor qu’aital podián subreviure melhor. Pasmens, alara arribèt lo temps dels grands carnivòrs, que venguèron tanben màgers pr’amor que caliá, de mai en mai, caçar prèdas grandas. La resulta finala foguèt, un mond contrarotlat per gigants, dinosaures gigants, erbivòrs e carnivòrs.
Un article de Christian Andreu*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.
Fotografia principala: Sapiéncia/ChatGPT
