Èri sus mon computador à cercar una formula qu’aviéu en remembrança à prepaus de pi e e (l’exponenciala), quora per un còup d’astre sus lo site «The Quantum Record» ai trobat una formula que balha pi e que m’èra desconeguda.
Èra indicat qu’èra estada trobada per un fisician e una fisiciana d’Índia alora qu’èron à faire de recèrcas dins lo domèni de la teoria dei còrdas, en anglés «the string theory».
Mèfi ai personas mau intencionadas! Fau pas mesclar questa teoria amé «string», que designa una soarta de bralhetas (sovent per li fremas, mai pas solament…)!
LA TEORIA DEI CÒRDAS
La fisica d’ara es partida entre doás teorias: la relativitat generala e la mecanica quantica, que demòron per lo moment mai que mai desseparadas.
La teoria dei còrdas a per tòca d’unificar aquélei teorias tras una gravitacion quantica e l’unificacion dei quatre foarças interactivas identificadas. Es question de «la teoria dau tot».
Dins la teoria dei còrdas, l’Univèrs non es constituit de particulas elementàrias mai de còrdas vibrantas aguent una mena de tendeson pariera à-n-un còrs elastic.
De mai, dins aquesta teoria, l’Univèrs a de dimensions mai grandas que lei tres qu’i siam acostumats de percebre (bessai dètz dimensions?).
NB : per n’en saber de mai, contactar lei fisicians de Sapiéncia.
Lei quatre foarças interactivas, dins l’òrdre de poder
- L’interaccion foarta
Qu’intervèn au coar deis atòmes per mantenir lei quarcs ensèms dins lei protons e neutrons. A una granda intensitat.
- L’interaccion febla
Qu’intervèn dins leis electrons, lei bosons. Es d’ela que provèn la radioactivitat quora i a de desintegracions.
- L’electromagnetisme
Que pertòca leis ondas electromagneticas despuei la lutz fins leis ondas ràdio e autras.
- La gravitacion
Es febla que febla mai a una foarça granda portada. Es explicada dins la teoria de la relativitat per una arcadura de l’espaci-temps. Li a pas gaire de temps, son estadas messas en evidéncia d’úneis ondas gravitacionalas que provòcon de vibracions de l’espaci-temps. Son estadas produchas per un tustadís de traucs negres poderós.
LA FORMULA
amé (a)n = a(a+1) … (a+n-1)
Remarca : se a = 1
(1)n = 1x2x3x … (1+n-1)
= 1x2x3x … n = n!
La notacion (a)n es dicha simbòle de Leo Pochhammer, matematician prussian (1841-1920). Es una extension dei factorialas de fact se a=1. (1)n=n! la factoriala de n.
Aquesta formula convergisse leu leu devèrs la valor de p, sensa que fague mestier notar de molonadas de chifras amé una precision granda que granda. Au mes d’abriu de 2025, pi èra coneissut amé 300 000 miliards de decimalas.
LEI CERCAIRES
Aninda Sinha, professora de fisica
Arnab Priya Saha, assistent professor
(tótei dos indians)
La descobèrta es estada facha à l’Indian Institute Of Science e declarada au mes de janvier de 2024 amé soncament quatre tèrmes p es presentat amé una precision de D = 0,0007763.
LO DOMÈNI DE RECERCAS
Dins la fisica quantica, la teoria dei còrdas e l’estudi d’interaccions representadas amé la foncion beta d’Euler e lei diagramas de Feynman. Es dins aqueu mitan qu’an trobat una formula inedicha per calcular pi.
Fau dire que lo nombre p es present dintre la mecanica quantica amé la constanta de Planck reducha :
h = 6,626 070 15 × 10−34 J.s
(J = Joule, s = segonda)
À l’ora d’ara, lo quilograma es definit despuei lo Joule.
NB : À despart de la gravitacion quantica, amé lei còrdas li a una autra teoria sonada «gravitacion quantica à boclas», monte l’espaci-temps es quantificat.
Joan-Glaudi BABOIS
Sempre ajudat per l’amic Reinat TOSCANO per la paginacion ; fa ofici de secretari. Un chanut gramací.
