Las ceremonias d’obertura e de final dels Jòcs Olimpics son d’eveniments amb una granda audiéncia (televisiva). Malgrat que cada ceremonia es desparièra, qualques elements se repetisson e configuran una simbologia olimpica. Mas d’ont provenon aqueles simbòls?
La flama olimpica èra utilizada als Jòcs grècs ancians. La vila d’Olimpia manteniá un fuòc alucat pendent totes los jorns de la competicion a l’estadi e als temples consacrats a las divinitats. Aquel ritual remembrava lo mite de Prometèu, qu’aviá panat lo fuòc als dieus per lo donar als umans. Prometèu paguèt per aquela ardidesa amb un puniment fòrça peculiar. Foguèt encadenat e cada jorn una agla manjava lo sieu fetge (qu’èra “regenerat” per contunhar amb lo puniment) fins que l’eroi (e mièg-dieu) Eracles / Ercules lo liberèt. Mas la simbologia del fuòc als Jòcs Olimpics classics representava l’union entre l’Umanitat e las divinitats mejançant aquel element.
L’epòca modèrna
Als Jòcs modèrns, la flama olimpica foguèt incorporada a las ceremonias amb l’organizacion dels Jòcs d’Amsterdam l’an 1928, mas l’alucada se produsiguèt a la meteissa capitala neerlandesa. Foguèt als Jòcs de Berlin de l’an 1936, quand lo Comitat Olimpic Internacional decidiguèt donar mai d’epica al fuòc e foguèt pel primièr còp, alugat a las rèstas arqueologicas de l’anciana Olimpia a Grècia e comencèt un relèu d’esportistas, en traversant la Peninsula Balcanica e lo centre del continent europèu fins a arribar a l’Estadi Olimpic de Berlin. Me permetràn los lectors d’aqueste article qu’apòrte pas mai d’informacion sus aquela edicion.
Aprés, la flama es estada presenta a totas las edicions olimpicas (tanben las invernalas). En qualques escasenças a patit d’assages de sabotatge per assajar d’escandir la flama, mas per causas de seguretat, existisson pendent lo recorregut d’autras flamas “filhas” de l’originala per contunhar lo trajècte.
L’autre grand simbòl olimpic es la bandièira amb los anèls, totjorn presenta a totas las bastissas que lòtjan competicions esportivas olimpicas. Son cinc anèlas unidas en doas filas, e amb las cinc colors “basicas” (blau, negre, roge jaune e verd) que representan l’union dels cinc continents. Al començament representavan las colors de las bandièiras dels païses que participavan a las primièras edicions dels Jòcs. En aquela epòca las delegacions èran pas tan nombrosas.
La siuena primièra utilizacion foguèt pendent los Jòcs Olimpics d’Anvèrs a Belgica l’an 1920. La siuena imatge foguèt creada pel meteis Pierre de Coubertin, lo paire dels Jòcs modèrns. Pendent la ceremonia d’obertura la bandièira es menada a l’estadi e i demòra pendent tota la competicion.
Un autre element immaterial que vòli remembrar es la trèva olimpica. En los Jòcs ancians, pendent los jorns de la competicion, totes los conflictes del mond grèc o ellenistic èran paralisats, amb la tòca de permetre viatjar a Olimpia sens problèmas. Als Jòcs modèrns se defend tanben una trèva pendent los quinze jorns (aperaquí) de la competicion. Malurosament la trèva olimpica es respectada pas totjorn.
Un article de Francesc Sangar*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.
