Eth temps a tres dimensions, segontes ua naua teoria. Era teoria ei deth scientific dera Universitat d’Alaska Fairbanks Gunther Kletetschka e afirme qu’eth temps a tres dimensions e non ua sola (e qu’ei era que nosati experimentam coma ua progession avançada contunha). Mas er espaci tanben ne serie era dusau dimension.
“Es tres dimensions temporaus son era clau de tot” çò didec Kletetschka. “Er espaci existís damb tres dimensions, maugrat qu’ei mès coma era pintura sus era tela e non era madeisha tela”. Segontes era fisica i a mès dimensions que non solament era deth temps, pr’amor qu’er espaci ei hèt de tres dimensions.
Aquest concèpte ei coneishut com espaci-temps, mès ara era naua formula matematica de Kletetschka a enquia sies dimensions totaus de temps e d’espaci que poirien ajudar es cercaires a trapar ua explicacion unica entà sajar de compréner er Univèrs.
Ua teoria damb connexions experimentaus
Enquiara es prepaustes de temps damb 3 dimensions anteriores non auien connexions experimentaus especifiques. Kletetschka, totun, trabalhèc damb un concèpte que transforme ua possibilitat matematica interessanta en ua teoria que se pòt provar de manères diferentes. “Era teoria poirie èster usada entà predíder cèrtes proprietats de particules encara aué desconeishudes, e resòlver un des majors mistèris dera fisica actuaus, çò apondèt eth cercaire”.
Segontes aguesta naua teoria, eth temp a direccions independentes diuèrses. Se èm en un camin experimentam eth temps com ja coneishèm. Mès se un aute camin crotza eth prumer era qüestion cambie. Entrar en eth nau camin poirie provocar qu’es causes siguèssen un shinhau diferentes – ua version diferenta deth madeish dia – e explorar eth nau camin poirie menar a diferentes resultes.
Aqueres resultes diferentes son era dusau dimension deth temps. E eth mejan per cambiar d’ua resulta a ua auta serie era tresena dimension. Segontes aguest scientific, es teories actuaus solament descriuen es dimensions temporaus de manèra bric clara. Damb era naua teoria es causes son abans des efèctes pr’amor d’ua estructura matematica mès complèxa.
Atau, aué es dusaus e tresaus dimensions solament son pensades per bèri uns cercaires entà poder desvolopar cèrts nivèus d’energia com es que i auec pendent er Univèrs mès ancian. Totun, era naua teoria poirie resòlver com unificar era mecanica quantica e era gravetat en ua sola teoria dera gravetat.
E ua teoria quantica dera gravetat poirie menar a una teoria unica sus er Univèrs. E unificarie es quate fòrces basiques dera natura, çò ei er electromagnetisme, era fòrça nuclear fòrta, era fòrça nuclear feble e era gravetat.
Atau, eth Modèl Estandard dera fisica de particules unifique es tres prumères fòrces e era gravetat ei explicada a trauèrs dera teoria generau dera relativitat d’Albert Einstein. Mès anbedues teories non son compatibles e des d’alara es cercaires cerquen com pòden unificar es dues teories. E açò passe per trapar era origina des masses des particules.
Kletetschka cre que damb era sua teoria pòt ajudar. Reprodusís es masses de particules com es des electrons, es muons e es quarks e tanben explique ce perqué aqueres particules an aqueres masses. “Dilhèu cau tornar a considerar era natura dera realitat fisica, çò apondèc Kletetschka. Veire eth temps de manèra tridimensionau pòt resòlver cèrts mistèris dera fisica actuaus de manèra coerenta”. Er article siguec publicat ena revista online Reports in Advances of Physical Science.
Era Redaccion
