Plusors fisicians del CÈRN an volgut comprene perqué la matèria ataca l’antimàteria. O an fach en utilizant las particulas plan polemicas nomenadas mesons de beutat. L’experiment foguèt pensat fa de decennis e la tòca es de comprene lo desequilibri que permet de far existir l’Univèrs.
Aquestas particulas, descobèrtas fa pas gaire, son encara plan polemicas pr’amor que los mesons de beutat nèutres se pòdon transformar espontanèament en lors pròprias antiparticulas e tornar puèi a lor estat inicial. E encara cal saber perqué l’Univèrs es compausat de matèria ordinària, e quina relacion a aquesta amb l’antimatèria.
Cada particula de matèria possedís una antiparticula correspondenta, amb la meteissa massa mas una carga electrica opausada. Segon de teorias actualas, lo Big Bang deuriá aver produch de quantitats gaireben identicas de matèria e d’antimatèria. Pasmens, uèi, demòra gaireben pas pus d’antimatèria.
Un experiment singular
Ara, doncas, los fisicians del CÈRN an estudiat çò que poiriá ajudar a explicar aquel desequilibri: una diferéncia fòrça subtila entre lo comportament de la matèria e lo de l’antimatèria. Lo fenomèn es conegut amb lo nom de violacion de la simetria de la carga-paritat (CP).
«L’estudi dels mesons de beutat nèutres, formats d’un antiquark de beutat e d’un quark de tipe down, es un dels melhors mejans d’estudiar la violacion CP, çò diguèron los cercaires. Aquò es aital pr’amor que los mesons de beutat nèutres an una proprietat singulara: se pòdon transformar espontanèament en lors pròprias antiparticulas e tornar puèi a lor estat inicial. En mesurant aquela pichona diferéncia, se pòt verificar lo Modèl Estandard amb una precision jamai atencha. »
Los cercaires an analisat de donadas de collisions proton-proton recampadas entre 2022 e 2025. Una de las principalas dificultats foguèt de determinar la natura de cada meson al moment de sa produccion, abans que se desintegrèsse en un meson e un kaon nèutre. Per o far, los scientifics an utilizat un algorisme. «Aquel metòde a melhorat la capacitat d’identificar l’estat inicial del meson en comparason amb las analisis precedentas», çò apondèron los cercaires.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.
