Segon un nòu estudi, gaireben de tres parts doas dels cans actuals an lo lop per ancessor. Alara, quin es l’ancessor de la tresena part dels cans actuals ? Los cans (Canis lupus familiaris) e los lops (Canis lupus) son doas espècias desparièras mas que se pòdon mesclar. Dins l’estudi, los cercaires analisèron l’ADN de fins a 2693 lops e cans modèrnes mas tanben ancians.
Aital, de cercaires del Musèu Nacional d’Istòria Naturala de Califòrnia, del Musèu Estatsunidenc d’Istòria Naturala e de l’Smithsonian an trobat que lo 64,1% dels cans actuals an lo lop per ancessor. “Los cans modèrnes semblan d’èsser fòrça luènh del lop, çò diguèt Audrey Lin, cercaira del Musèu Estatsunidenc d’Istòria Naturala. E i a de caracteristicas actualas que tanben demòstran lo linhatge del lop ».
Los cans an evolucionat d’una populacion escantida de lop gris que visquèt fa 20 000 ans. E malgrat que los cans e los lops demòren dins de regions geograficas pròchas, la mescladissa entre ambedoas espècias es rara. E per aiçò i a pas de pròvas d’aquela mescladissa genetica e pas totas las raças de can actual demòran amb de gèns de lop coma lo sieu ancessor. Fins ara, los cercaires cresián qu’un can, per èsser un can, aviá pas de portar cap de gèn de lop. Lo nòu estudi demòstra que s’enganavan.
De gèns de lop
“Los cans actuals an tanben d’ADN de lop. Lo 64,1% d’eles pòrtan de gèns mesclats fa mai de 1000 generacions. Tanben los cans que demòran dins las vilas actualas. Lo pastor alemand chèc e lo can lop de Saarlos foguèron crosats amb lo lop fa gaire e an del 23 fins al 40% de la lor genetica que ven del lop. Tanben de cans amb fòrça carga genetica de lop son lo pastor de Shiloh (2,7%) e lo can de caça anglofrancés (4,7%).
D’autras raças de can actualas, coma lo tamaskan, an tanben fins al 3,7% de la siá genetica sortida del lop. Los cercaires an trobat que los cans bèls an mai de genetica de lop a respècte dels mai pichons. E encara an descobèrt que d’autras raças, coma lo mastin napolitan o lo mastin buòu o lo sant-bernat, an pas cap genetica de lop. E la question que cal pausar alara es: quin animal foguèt lo sieu ancessor?
Tanben los cans pichons an d’ADN de lop. Lo chihuahua tanben (0,2%). Las raças mens mescladas son mai aisidas e bravas. Las mai mescladas amb de lops tròban los estrangièrs suspèctes, son mai independentas, susvelhan totjorn lo territòri, son leialas e reservadas e tanben plan territorialas. Segon los cercaires, tanben son mai intelligentas e aiman mai los mainatges. Lo lop es dirèctament responsable d’aquelas caracteristicas.
Lo cercaires an tanben descobèrt que los cans actuals an mai de caracteristicas modèrnas, desparièras de las del lop, coma mai de receptors olfactius dins las vilas grandas o encara una melhora respiracion en de luòcs coma Imalaia. « Lo lop foguèt pas lo solet a crear qualques unas d’aquelas caracteristicas. Nosautres tanben i avèm jogat un ròtle, çò afirmèt Logan Kistler, del Musèu Nacional d’Istòria Naturala.
Los scientifics an confirmat que los cans actuals an desvolopada aquela genetica per melhor subreviure amb l’òme en de luòcs plan nauts, dins de vilas grandas, per protegir lo noirigatge o encara per èsser mai aimat per l’òme. L’estudi es publicat dins lo numeric Proceedings of the National Academy of Sciences.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.
Fotografia principala: Christian Andreu
