Com ei creada era antimatèria ? Qu’ei un fenomèn naturau qu’a coma causa principau era desintegracion de cèrts atòms e que tanben pòt èster recreat en laboratòris. Quan açò passa, neishen antiparticules lèu identiques as particules normaus, com es electrons, es neutrons e es protons. Era sola diferéncia ei qu’an era madeisha massa mès era sua carga electrica ei era contrària. Atau, un antielectron aurie ua carga positiua, e un electron normau aurie ua carga negatiua.
« Que i a cèrtes particules que pòden crear antimatèria per eres madeishes, çò didec Patrice Perez, del CEA de Paris-Saclay. Serie eth cas deth potassi-40 que, dempús de desintegrar-se crearie antielectrons. E ua sola platana pòt crear antielectrons cada ora pr’amor qu’a fòrça potassi-40. Totun, non se pòt trapar antimatèria de manèra estable en estat naturau ».
Quan ua antiparticula trape era sua particula, ambedues s’anequelissen era ua ara auta de manèra instantanèa. E solament i demòre energia. En aire un antielectron pòt trapar lèu un electron e dempús desaparéisher. Alavètz, com se pòt estudiar era antimatèria ?
Es cercaires an trapat ua manèra d’ac hèr. Aué ja contrarotlen era creacion d’antimatèria, qu’ei dempús capturada. « Ac podèm hèr damb un accelerador de particules en ued. Bombardam atòms de sòdi amb protons entà provocar ua reaccion nuclear que crearà antiprotons, çò didec Perez. E entà crear antielectrons bombardam tungstèn damb electrons ».
Era Redaccion

