Home General

General

LO CILINDRE DEL REI CIR

Christian Andreu
0
Lo cilindre de Cir es un cilindre de fanga descobèrt per A. H. Rassam en Babilònia en 1879 e uèi es al Musèu Britanic. Pòrta d’inscripcions amb de caractèrs cuneïfòrmes acadians que parlan del rei Cir IId lo Grand de Pèrsia e de la siá òbra. La descobèrta se faguèt pendent l’escavacion del temple de Marduk en Babilònia. Lo cilindre […]

LO ROMANCH UÈI

LA NAISSENÇA D’UN SISTÈMA SOLAR

Christian Andreu
0
Una descobèrta recenta de l’astronomia mondiala es unica e istorica, pr’amor qu’avèm (per mejan dels telescòpis de la NASA e de l’ÈSO ) observat, pel primièr còp dins l’istòria de l’umanitat e de la sciéncia, la naissença d’un sistèma solar. Aital, una còla scientifica poguèt espepissar pel primièr còp lo moment que los minerals començan […]

LO ROMANCH UÈI

LA DESCOBÈRTA DE L’ÒME DE TAUNG (1925)

Christian Andreu
0
Lo Mainatge de Taung es lo crani fossil d’un jove Australopithecus africanus descobèrt en 1924, quand de minaires de la Northern Lime Company trabalhavan a Taung, en Africa del Sud. L’espècia foguèt descricha e classificada dins la revista Nature en 1925, per Raimond Dart, fa 100 ans. Uèi, lo crani es a l’Universitat de Witwatersrand […]

LO ROMANCH UÈI

LA REVÒLTA CURDA DE 1925

Christian Andreu
0
En 1925, los curds protagonizèron una granda revòlta contra l’estat turc. La revòlta tanben es coneguda coma la granda revòlta de Sheikh Said, lo dirigent nacionalista curd que menèt lo movement Azadî e plusors grops locals de Curdistan a luchar contra la nòva república turca. Malgrat que la revòlta foguèsse protagonizada per una majoritat de […]

LO ROMANCH UÈI

LO COMÈRCI ILLEGAU D’ANIMAUS

Christian Andreu
0
Lo comèrci illegau d’espècias enter continents qu’ei, uei, hòrt mei grèu que hè solament qualcunas decadas endarrèr. Qu’ei grèu pr’amor qu’ei ua vertadèra miaça entaus animaus e plantas d’en prumèr. Pr’amor qu’ajuda a l’invasion d’espècias exoticas que puish dèvon estar destrusidas après, e tanben pr’amor que las autoritats internacionaus saben pas dejà com lutar pr’amor […]

MIQUÈU DE MONTANHA (1533-1592), UN GASCON E FILOSÒF  REVOLUCIONARI

D’OASIS AMB DE MURS

Christian Andreu
0
Es estada descobèrta una linha de fòrts e fortalesas gigantas datadas d’aperaquí 4000 ans dins lo nòrd-oèst d’Arabia. Lo desèrt aràbi foguèt abitat entre los ans 4000 e 3000 abans lo Crist, mai que mai dins d’oasis. Ara es conegut que i aguèt un fòrt a l’entorn de l’oasi de Khaybar, un dels pus longs […]

LO ROMANCH UÈI

FAUNA ASIATICA (18): L’ORANGOTAN

Christian Andreu
0
L’orangotan foguèt totjorn un animal misteriós que demorava al sud-èst asiatic fins a la siena descobèrta per l’òme occidental. Aquò se debanèt aperaquí lo sègle XVII, quand los olandeses arribèron a las illas de Borneo e Sumatra. Segon la lenga malaia Oran Hutan vòl dire òme del bòsc e segon mai d’un paisan èran d’òmes […]

LO ROMANCH UÈI

2 ANNADES SENSE LUTZ SOLAR PROVOQUÈC  ER ESCANTILHAMENT DE MÈS DEL 75% DE TOTES ES ESPÈCIES DETH MON

Christian Andreu
0
Se non comprenem ben com siguec er escantilhament totau de totes es espècies de dinosaures e d’autes espècies ena Tèrra hè 66 milions d’annades sonque cau pensar que, dempús dera casuda deth meteòr Chicxulub arribèc un ivèrn totau ena planeta pr’amor dera fauta de lutz solar que demorèc gaireben 15 annades. Pr’amor qu’ara, es cercaires […]

LA RECERCA DEL MOLIBDÈN

FAUNA ASIATICA (1) : L’IÈNA RAIADA

Christian Andreu
0
Se demanam de quin continent es tipica l’ièna la majoritat de nosautres diram qu’Africa. Es vertat e pas al còp, pr’amor que i a una espècia d’ièna, l’ièna raiada, qu’es la pus espandida de tota la planeta, mai encara que la sieuna cosina africana l’ièna pigalhada. E tanben demòra a l’èst e al nòrd africans. […]

LO ROMANCH UÈI