Christian Andreu

En aquesta epòca, quan començem a aver hred, qu’ei quan cau soviéner com estó la grana calor d’aquesta annada. Atau, los recòrds navèths de temperatura de 2024 provoquèn que milèrs d’espècias animaus patiguèssen de calor, ua calor extrèma qu’ei pas briga bona entà l’environament. En efèit, los cercaires que disen que la calor estó autan […]

Durant er acte de presentacion des naues òbres publicades e era Memòria dera annada 2025 der Institut d’Estudis Aranesi – Acadèmia Aranesa dera Lengua Occitana (IEA – AALO) que se debanèc en dissabte passat, dia 26 de deseme en Hotel Tuca de Betren, se liurèren es premis literàris Mn. Jusèp Amiell dera Fundacion ÀGER. Jordi […]

La Provença dels Alps, en occitan vivaroalpenc «Provença aupenca» o «daus Auts Aups»,  es un territòri occitan situat entre las montanhas dels Alps, al nòrd, e la mar Mediterranèa, al sud. Es plan desparièra de la Provença de la còsta, mai celèbra pels camps de lavanda o per de vilas coma Marselha o Ais. Al […]

Entà fòrça expèrts Sumèr, en Mesopotamia, ei considerada encara, era  prumèra civilizacion dera istòria dera umanitat. Mès se perquè ? Pr’amor qu’en Sumèr siguec creada era escritura e açò, segontes era itoriografia tradicionau, ei era termièra entre era preïstòria e eth neishement dera Istòria e dera civilizacion. Aguest escritura ère cuneïforme o sumeriana e siguec […]

En Artic i a glaç, e eth temps ei lent, dilhèu pr’amor deth heired. A mès de 1.000 quilomètres dera còsta europèa norvegiana i a bères ues isles qu’an coma caracteristica pròpria formar part d’aguest país mès tanben demorar en Artic. Ei un archipelag nomenat Svalbard e era natura eilà ei extrèma. Solament i demòren […]

Era sciéncia descorbic qu’era origina deth punet s’aurie desvolopat pr’amor d’un ancessor de nòsta espècia que viuec hè milions d’annades. Toti es grands monards aué se dan punets. Tanben toti es ominids. Segon un nau estudi realizat pera Universitat d’Oxford, eth prumèr ancessor que comencèc a dar punets demorèc ara hè entre 21,5 e 19,9 […]

Tiglat-Pilesèr IIIn (745–727 aC) foguèt un dels màgers reis de l’epòca antica. Cambièt totalament l’administracion de l’empèri assirian en tot crear de provincias e gobernadors. A mai de conquistar un sens fin de païses. Segon qualcunes istorians foguèt lo vertadièr fondador d’Assíria coma poténcia regionala. Segon l’istoriografia pus recenta lo sieu paire venguèt rei quand […]

La comunautat scientifica internacionala alèrta del possible esfondrament del Corrent Atlantic, çò que poiriá provocar una nòva edat de glaç dins lo Mond. Lo cambiament climatic ven doncas un problèma e quita d’èsser solament una question environamentala. Es Islàndia que sonèt l’alèrta. Lo Corrent Atlantic se poiriá esfondrar. E aquò es un risc grèu per […]

Es darrères annades era IA o Intelligéncia Artificiau ei tota ua revolucion que pòt cambiar eth mon digitau mès tanben era manèra qu’auem de relacionar-mos damb aguest mon. Son cambiades es manères de crear e tanben de recévre informacion digitau e son cambiades de manèra radicau. Era causa principau d’açò ei era IA o intelligéncia […]