LO PLASTIC ATACA LO CÒR UMAN
Es sonque recentament que s’es classificada la pollucion pel plastic coma una de las menaças pus grèvas que pòdon afectar l’environament. Pr’amor qu’ataca l’ocean e las siás fauna e flòra, amb de tartugas que demòran presonièras dins de filats o encara d’aucèls marins qu’an l’estomac plen de plastic, çò que mena, fin finala, a la mòrt de l’animal. Pels umans, la menaça es de pièger en pièger, ja que fòrça estudis clinics an confirmat que l’84% dels que patiguèron una ataca de còr foguèron expausats a la pollucion pel plastic.
Cossí un plastic pòt subsistir dins lo còr uman? Pr’amor qu’es un microplastic. Son de particulas polimericas microscopicas (mens de cinc mm). Tanben n’i a que son de nanoplastics (mens d’un mm/milion). E tot a per causa los produches creats pels èssers umans, qu’ara començam de comprene que son una de las màgers menaças sus la vida sus la planeta.
I a de plastic un pauc pertot. Es respirat a travèrs de la posca que i a dins l’aire o dins lo manjar (qu’abans èra conservat dins lo plastic). Tanben pòt demorar dins l’aiga de las bevendas embaladas dins de plastic. Fins a non fa gaire, se pensava que lo sistèma digestiu l’arrestava. Fins a fa pauc, Mas uèi se sap que ja es dintre la sang e que viatja per tot lo sistèma circulatòri.
De chifras alarmantas

Las darrièras analisis de personas operadas en seguida d’atacas cardiacas aital o confirmarián. Foguèron analisats amb d’espectroscopias e de microscopias lasèr, e se trobèt de placas d’ateròma –çò que provòca l’arrèst de la circulacion de la sang–. Fins a l’84% dels cases estudiats demostrèron que i aviá una preséncia de plastic. Una chifra tan nauta vòl dire que la pollucion èra pas accidentala a l’ora de patir una segonda ataca de còr.
Çò que fa dire ja amb seguretat que lo plastic es causa dirècta d’atacas cardiacas e de malautiás cardiovascularas sus tota la planeta. Mas cossí va que siá aquò? Perque lo sistèma immunitari uman pòt pas destruire los polimèrs sintetics, aquelas placas que provòcan l’arrèst gaireben immediat de la circulacion de la sang, e lo plastic compòrta tanben de ftalats e de bisfenòl A, d’interferents endocrins.
Fins ara, èra recomandat de menjar pas gras, de fumar pas, de far d’exercici fisic e d’evitar l’estransi. Mas se pòt veire qu’amb aquò n’i a pas pro. Lo contraròtle uman de l’origina d’una ataca cardiaca es a se pèrdre. E per aiçò ara se poiriá demandar que foguèsse reconeguda la pollucion pel plastic dins l’aire a l’ora d’alenar. Mas la responsa globala pòt sonque èsser preventiva.
Aquelas nòvas mesuras deurián èsser urgentas pr’amor qu’ara es pas solament la fauna e la flòra de la planeta que cal salvar en causa del cambiament climatic. Ara cal tanben adoptar de mesuras preventivas s’òm vòl salvar la nòstra espècia. La natura torna doncas la pollucion a qui l’a provocada. Aquela retroalimentacion ecologica serà ara la causa de cambiaments (o o deuriá èsser) de l’administracion, de l’indústria e de l’actitud dels compraires se volèm subreviure a tèrme long, pr’amor del plastic dins la nòstra sang.
La redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.
Imatge principala: nist6ss/CC
