Fin finala, çò que los expèrts avián predich ja fasiá d’annadas, l’arribada del lop a Catalonha, ja es una realitat. La lobatada ja es reala en tèrras catalanas après la siá dessaparacion fa mai de 100 ans, car lo darrièr especimèn foguèt aucit en l’an 1875 en Montral, a Tarragona. La naissença de tres lobatons permet afirmar que lèu i aurà una ardada que caçarà en nòrd-èst catalan com avián fach pendent de centenars de milièrs d’ans.
La naissença de tres lobatons foguèt confirmada pel departament d’Interior del Govèrn catalan ongan. Los paires, un lop mascle e una loba femèla, demoravan en un grand airal situat entre la nauta Garrotxa e lo naut Empordan. La siá origina es occitana, ont lo lop arrivèt en l’an 2000. Lo govèrn, ara per ara, volguèt pas balhar mai d’informacion sus lo territòri de naissença de çò que serà la primièra ardada de lops catalans, pr’amor de rasons de seguretat.
Pr’açò aquesta espècia, considerada fins ara coma escandilhada a Catalonha, serà, dempuèi ara, una espècia plan menaçada en dangièr d’extincion. Una mai. D’agents rurals catalans confirmèron la naissença de tres lobatons a mai de dos adultes. Segon lo govèrn catalan, lo fach es istoric e arribèt après decadas (gaireben 150 ans) de la dessaparicion totala del lop en territòri catalan.
Fas pas gaire meses, d’agents de Mèdi Ambient ja avián avisat que i aviá un lop solitàri en Catalonha e que, se contunhava viu, çò que fariá seriá assajar de trobar una femèla. Çò que passèt, fin finala, e arribèron de lobatons. De rebrembar qu’aquel lop demorèt isolat durant fòrça temps.
Aquel lop aviá arribat en tot crosar los Pirenèus pr’amor del cambiament climatic e una espandida recenta de l’espècia des de la peninsula italiana e que lèu arribèt a Occitània. Ara, un parelh de lops aguèron de lobatons. Lo mascle èra estat trobat en genièr de 2024 e encara al mes de mai los agents trobèron una femèla, identificada geneticament. Poguèron pas enregistrar lo mascle e la femèla amassa fins al mes de desembre passat.
Una istòria d’amor
La prima de 2025, la femèla dintrèt en periòde reproductiu e los estudioses d’aqueles individús poguèron confirmar la copula d’ambedos especimèns. Quand arribèt l’automne, los agents confirmèron que i aviá tres lobatons qu’avián nascut en una lobatièra. Puèi abandonèron la meteissa e comencèron a seguir los paires per començar a caçar. Foguèt alavètz que los agents rurals d’Interior identifiquèron fins a tres joves lops.
Lo lop (Canis lupus) actual que i a en Catalonha a una origina 100 % italiana e pas iberica. Fa mai de 25 ans que lo lop italian s’espandiguèt vèrs lo nòrd e crosèt la frontièra vèrs Occitània. Lo fach tanben foguèt estonant pels occitans, pr’amor que l’espècia èra estada escandilhada pendent lo començament del sègle XXn (lo darrièr lop foguèt aucit en Lemosin en l’an 1937). Uèi ja i a desparièras ardadas de lops en Ocictània e la siá preséncia en de territòris istorics, coma lo Lemosin occitan, ja a provocat una granda polemica pr’amor de la paur dels abitants de l’endrech car es una region amb fòrça vacas.
Pel govèrn catalan, pasmens, « l’arribada a Catalonha del lop après mai de 100 ans es natural e logic. Los agents rurals confirman qu’es un territòri amb fòrça prèdas que pòt ajudar aqueste predator a subreviure a mai d’ajudar lo meteis ecosistèma. En mai d’aquò, lo govèrn catalan volguèt soslinhar que, dempuèi ara, trabalharà amassa amb los elevaires per reduïre las atacas dels lops a de vacas o d’autres animals que i pòt aver en de bòrias.
Pr’açò meteis los agents rurals catalans susvelhan totjorn aquesta nòva ardada de lops catalana. Cal conéisser de biais prigond las siás costumas e abitudas se òm vòl assegurar la siá existéncia al costat dels umans. En mai d’aquò, ara cal crear un plan de recuperacion de l’espècia e demanar una accion coordinada a totes los departaments del govèrn catalan actual dont Interior, Abitatge e Agricultura o encara se coordinar amb l’Universitat Autònoma de Barcelona per poder l’estudiar melhor.
Cal rebrembar que lo govèrn catalan ja fa de meses que trabalha per reduïre lo damnatge de las atacas de lops solitàris a l’elevatge catalan. Foguèt creat un programa de dos ans amb la cession de barrats electrics o encara explicar çò que pòt far un can pirenenc davant una ardada de lops per protegir l’elevatge. Siá com siá, sonque podèm mostrar la nòstra jòia, car la vida salvatja es plan trista los darrièrs ans, e cal poder celebrar notícias bonas per la natura coma aquesta, que se devanan pas gaire sovent. Planvengut, senhor lop, tornamai a Catalonha !
Un article de Christian Andreu*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.
Fotografia principala: Fur Lined/CC
