A la planeta blua i a monards e tanben grans monards. Aqueth tipe de monard tanben a lo nom de monards antropoïdes pr’amor que son plan màgers que los autes monards. N’an pas coda e an los braç mei longs que las lors patas. Qu’an un cap gran e poderosas dents. Los monards grans que’s […]
Hè 3,5 miliards d’annades, era Tèrra ère un lòc plen d’erupcions volcaniques jos un cèu iranja de metan e dioxid de carbòni. Non i auie oxigèn. Era vida existie, mès ère fòrça limitada a solament bèri uns microorganismes que suberviuien ena escuretat des oceans, que se neurien dera energia termica des henedures idrotermaus o en […]
Quand foguèt descobèrt e classificat pel primièr còp l’especimen fossil clade (que balhariá puèi lo nom a tot lo genre), los cercaires creguèron, pr’amor de las siás caracteristicas biologicas, qu’èra un dinosaure que demorava sonque dins los climas tropicals. Pasmens, los iguanodontids foguèron puèi descobèrts sus tota la planeta. Un trach unic èra l’arpa que […]
Tot comencèt amb lo projècte Hyperion, explorar lo dessenh d’una nau espaciala que poguèsse viatjar mai enlà del Sistèma Solar. Lo projècte comencèt en l’an 2011 e ja alara se cercava se èra possible conomicament bastir una nau que poguèsse enviar d’umans a Alfa Centauri. Dins aquel projècte la NASA e divèrsas universitats estatsunitencas considerèron […]
Eth telescòpi James Webb descorbic dues planetes rocalhoses sens d’aire e damb diferéncies brutaus entre eth dia e era net qu’arriben a qüestionar era abilitat des sistèmes solars mès comuns de nòsta galàxia. Eth descorbiment siguec hèt per cercaires dera Universitat de Berna e Genèva. Eth descorbiment arribèc dera man de tecnologia com es infrarojes […]
Lo màger grop de monards que i a, uei, au continent asiatic, qu’ei lo grop deus langors e semnopitècs. Ne trobaram, sustot, en Asia meridionau, mes qualcunas d’aqueras espècias tanben demoran en Africa deu nòrd, e tanben en China. En totau, parlam de 20 espècias. Ad aquestas que’s pòden includir tanben los macacos, despartits en […]
Foguèron de besonh milions d’annadas mas, fin finala, al costat dels premièrs dinosaures bipèdes que i aguèt sus la planeta apareguèt un nòu linhatge d’animals que marchavan, totun, a quatre pautas; lo sauropòdes. Al començament venguèron pichons, mas lo temps ajudèt a venir tras que gigantasses. Un sauropòde foguèt un reptil gigant amb lo cors […]
Lo continent d’Antartida foguèt pas gaire explorat abans la fin del sègle XVI. Alara i aguèt una èrsa de grands marins qu’assagèron d’i pervenir. Pasmens, l’ocean Antartic e lo continent demorèron secrets malgrat que ja los ancians grècs n’aguèsson volgut demostrar la siá existéncia. D’efièch, aqueles grècs de l’Antiquitat imaginèron que la Tèrra èra redonda […]
Lo bisont qu’ei enqüèra, dilhèu, lo màger mamifèr europèu. E etologicament dejà se pòt díser que ressuscitè coma espècia pr’amor qu’adara ei present en regions on dinc a non hè pas gaire non n’i avèva pas. Pr’amor que s’èra escandit. E aquò, aquera resurreccion, tanben provocarà cambiaments a l’enrinonament e la biodiversitat europèas. Enqüèra a […]