Quin es lo recòrd de longevitat dels aucèls ? E perqué qualques espècias pòdon viure tantas annadas? Los aucèls pòdon viure plan mai longtemps que çò que podèm sospechar los umans. E ara los cercaires an descobèrt de recòrds estonants.
A l’ora d’ara, lo recòrd de longevitat d’un aucèl lo ten Wisdom, una femèla albatròs de Laysan, que visquèt fins als 74 ans. D’autras espècias, coma los grands papagais dont l’ara blau, pòdon trespassar los 50 ans e qualques individús arriban als 100 ans. Mas aquò es possible? E cossí?
L’albatròs Wisdom
L’albatròs Wisdom es uèi considerat, fins en 2024, coma l’aucèl mai vièlh qu’aja jamai viscut. Visquèt 20 ans de mai que la mejana de la siá espècia. Pels cercaires, seriá nascut en 1956 e auriá agut entre 30 e 36 aucelons long de la siá vida. E n’aguèt encara un a 70 ans! Mas sembla qu’aguèt pas jamai un sol companh per totjorn (coma se passa en aquela espècia).
L’autre cas estonant es lo dels papagais aras blaus, de color jaune e blau, e que pòdon pesar fins a 1,5 kg e mesurar 90 cm de long. La majoritat dels especimens pòdon trespassar los 50 ans e qualques unes arribèron a mai de 100 ans. Es l’espècia principala del filme Rio (2011), que demòra de Brasil a Panamà. D’autres aucèls màgers, com l’agla reiala, atenhon sonque los 32 ans en mejana (pasmens, sonhats per l’òme, pòdon tanben arribar als 50 ans).
La vertat es que, segon los cercaires, se los aucèls vivon pas tant es pr’amor que trapan pas pro de noiridura e en causa d’aquò morisson abans. Mas se son sonhats e noirits per l’òme, pòdon viure fòrça mai longtemps. Car es lor metabolisme qu’ajuda aqueles animals a viure tantas annadas (malgrat qu’en d’autras espècias provòque çò de contrari car morisson abans).
Mas los aucèls son l’excepcion a aquela lei naturala. Minimizan lors problèmas d’edat cellulara plan melhor que d’autres animals e doncas vivon plan mai longtemps. D’autras espècias que tanben vivon de longas annadas serián: lo becarut ròse (25 ans), la granda auca nevenca (6 ans), lo grand cormoran (20 ans), lo mèrle negre (de 5 a 20 ans), lo cardin (15 ans), lo puput (11 ans) o encara cèrtas espècias de colibrí que pòdon viure fins a 5 ans. Un fach que demòstra que pas totas las espècias d’aucèl duran tant de temps e que sonque qualques unas pòdon téner lo recòrd mondial de longevitat dins lo regne dels animals.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.
Fotografia principala: Vincent Legendre/CC.
