Pendent es darrères dècades deth sègle XXau era Republica Populara de China comencèc a seguir més encara çò que desiá Deng Xiaoping: «amagar era fòrça e esperar eth moment» (taoguang yanghui). Aguesta doctrina aconselhaue auer un perfil geopolitic baish entà poder concentrar melhor toti es esfòrci en desenvolupament economic intèrn e era modernizacion industriau. Atau se podien evitar problèmes grèus damb es occidentaus.
China viec atau ja en aquera epòca era grana fabrica dera planeta, maugrat qu’encara ère subordinada ara globalizacion occidentau. Quan comencèc eth sègle XXIau totun, era situacion cambièc. Estats Units e sòns aliats èren trapadi ena famosa Guèrra contra eth Terror en Proxim Orient e Asia centrau. E Pequin accelerèc era sua transicion estructurau.
China viec atau ua superpoténcia mondiau que podie lutar contra era egemonia estatsunitenca en camps com eth comèrçi, era tecnologia, era economia o encara eth progrés militar. En geopolitica mondiau eth cambiament siguec totau. Quan Xi Jinping viec president de China en 2012, eth sòmi chinés de Deng Xiaoping viec sonque retorica e pro. Calie cercar er arreconeishement internacionau coma poténcia regionau e mondiau e bastir un nau òrde internacional mès favorable as interessi chinesi.
Quinze annades de negociacions
Tot auie començat er 11 de seteme de 2001. Aqueth dia, dempús de quinze annades de negociacions, China entrèc ena Organizacion Mondiau deth Comèrç. Entàs occidentaus China forçarie atau ua obertura economica intèrna qu’amiarie a ua democratizacion politica deth regim chinés. Era realitat siguec fòrça mès complèxa. Eth partit Comunista Chinés no utilizèc es naues normes entà víer mès liberal. Tot çò de contràri. Es naues regles economiques l’ajudauen a consolidar eth sòn capitalisme d’estat o socialisme chinés. Er accés dirècte as mercats internacionaus per part des empreses chineses sonque provoquèc un creishement macroeconomic jamès vist abans ena istòria dera umanitat.
Atau, era economia chinesa comencèc a créisher enquia un 10% deth sòn PIB de manèra annadèra e pendent es dètz prumères annades deth sègle XXIau. Açò multipliquèc eth volum deth sòn PIB reau mès de dètz còps en sonque 20 annades. Damb eth nau modèl mès de 800 milions de persones gessèren dera pauresa e se creèc ua giganta classa mejana urbana que dirigie eth motor intèrn chinés segontes es directrius deth Partit Comunista Chinés.
China tamben víec eth principau país damb resèrves de divises estrangères de tota era planeta e, mès important encara, víec eth major creditor des Estats Units. Açò cambièc er equilibri internacionau. En 2010 China superèc Japon coma segona economia mondiau dera planeta. Aué ja ei era prumèra en tot trincar un sègle de control totau des Estats Units durant 100 annades. En 2013, eth president chinés Xi Jinping presentéc era naua Rota dera Sèda, un projècte damb infrastructures terrèstres, marines e digitaus dessenhada entà connectar Asia, Africa, Euròpa e America meridionau jos era direccion economica de Pequin.
Ara neishien naues rotes de petròli e gas naturau e aguesti ja non passauen per Estret de Malaca (que podie èster blocat lèu pera marina estatsunitenca se i auie ua guèrra). Tanben se daurien naues pòrtes as excedents industriaus chinesi en toti es camps. Pr’amor qu’auer ua major influéncia politica de Pequin solament podie èster hèt damb mès deute conomic des païssi interessadi ena naua rota dera sèda chinesa. Pequin pagaue naus aeropòrts, pòrts e rets electriques e es païsi demorauen en deute damb China. Sovent es païsi non podien tornar eth deute e aqueres infrastructures demorauen tostemps en mans chineses.
Dempús China viec ua poténcia en innovacion tecnologica. Des de 2015 China lancèc eth programa Made in China 2025. Era tòca ère arribar ara autosuficiéncia industriau e tecnologica lèu. Ère era celèbra quatrena revolucion industriau qu’arribaue a China. Aué era competicion tecnologica entre Estats Units e China ei eth vertadèr motor dera naua Guèrra Heireda Tecnologica. Atau, empreses coma Huawei e ZTE podèren espandir melhor rets coma era deth 5G a escala globau, çò que provoquèc ua reaccion contrària de Washington, que hè annades qu’acuse China d’espionatge industriau, çò qu’anaue contra era seguretat nacionau d’aguest país.
China a aué eth monopoli de panèus solars, turbines eoliques e encara es bateries de liti ena planeta. A creat plataformes digitaus gigantasses coma Tencent, Alibaba o Baidu, sense parlar damb Silicon Valley. Aguestes tecnologies an ajudat a crear un estat de nauta seguretat en China damb sistèmes d’arreconeishement faciau de masses o damb crèdit sociau. Non cau díder qu’es celèbres tèrres rares son clau. Son es materiaus damb que son fabricadi microchips, telefòns intelligenti, sistèmes de defensa militara e transicion dera energia. Era fòrça de pression economica chinesa actuau ei extraordinària.
Era armada chinesa tanben cambièc es darrères dècades. Ja non a coma basa eth nombre, mès auer ua tecnologia plan nauta en projèctes aeronavaus, espaciaus o encara ciberespaciaus. D’un aute costat, China vò trincar eth control des nomentades Dues Cadenes d’Isles der Ocean Pacific. Açò ei hèt damb missils ipersonics enes madeishes isles e negar era entrada ath territòri des madeishes dempús de bastir, se cau, isles artificiaus des d’on poder controla’c tot. Benlèu pr’açò er scenàri de maxima tension mondiau ei eth Mar de China Meridionau. Pequin a bastit desenes d’isles artificiaus damb era armada que i demora, per poder controla’c tot. E açò amiec a fòrça problèmes damb aliats (o non) de Washington, coma Filipines o Vietnam.
A mès d’açò, Taiwan viec ua zòna plan perilhosa. Aguesta isla ei aliada de Washington e vò declarar era sua independéncia teorica de Pequin. Pequin non vò açò. Entà Estats Units, Taiwan ei un centre capdau de semiconductors de nauta precision que son vitaus entara industria digitau americana. Se pòt díder plan donques que China acabèc damb era edat unipolar d’estats Units qu’auie auut des de 1945. Se abans tot ère hèt pr’amor d’ua defensa dera libertat politica e economica des Estats Units, ara tanben cau eth consens de Pequin. Mès China contunhe d’èster ua autocracia e non ua democracia.
China en 2026 ja non vò integrar-se en òrde mondiau. Vò cambiar aguest òrde. Pr’açò creèc eth Banc Asiatic d’inversions en Infrastructures (BAII), o collaborèc ena ampliacion des païsi coneishuts coma BRICS entà poder arrestar eth poder des Estats Units. Tanben ei aliada de Russia a nivèu militar. Eth mon ara ei multipolar e China ei eth principau motor dera economia mondiau. E, segur qu’ac contunharà d’èster es proplèus decades.
Era Redaccion
Imatge principau: Asian Development Bank/CC
