Christian Andreu

Catalonha a enes tèrres deth nòrd-èst lòcs fantastics pr’amor deth sòn paisatge, coma era Garrotxa. Era comarca a una caractèr volcanic (entre ara hè 700.000 e 10.000 annades) e açò a hèt d’aguest un territòri plan important a nivèu geologic e biologic. Eth paisatge ei protegit damb eth Parc Naturau dera Zòna Volcanica dera Garrotxa, […]

Lo pulaar, tanben conegut coma fula, fulani o peul es uèi una de las màgers lengas africanas parladas uèi lo jorn e tanben es plan desconeguda pels occidentals. Tanben es una de las lengas pus espandidas en aquel continent e doncas n’avèm volgut conéisser la siá situacion actuala. Lo pulaar es parlat uèi per centenars de […]

Peu prumèr còp cabussaires francés an fotografiat ua espècia iconica en aigües d’Indonesia. Qu’ei ua recerca que demorèc annadas e permetèc observar lo Celacant, un peish considerat coma escandilhat. Lo Celacant es ua fòrma de resisténcia silenciosa en temps que rebremba ua responsa evolutiva singulara en un lòc qu’òm esperava pas de trapar. L’encontre passèc […]

Ara fa 165 ans elos cercaires començèron a discutir com classificar los prototaxites, d’organismes amb formas dsparièras mas totjorn amb una forma de columna, que foguèt majoritàri en la planeta ara fa mai de 400 milions d’annadas. Alara podián arribar plan als 9 mètres de nautada e contrarotlèron lo mond abans de l’arribada dels arbres. Ara, […]

Dordonha es un flume clau de l’oèst d’Occitània qu’ajuda a vertebrar los ecosistèmas, e qu’unís un patrimòni cultural unic e la remembrança etèrna de milièrs d’ans d’istòria. Uèi lo jorn, la siá val es reconeguda coma Resèrva de la Biosfèra per l’UNÈSCO. Dordonha nais dins lo Massís Central, mai que mai al Puèi de Sancí, e […]

Cercaires dera Universitat de Seol, en Corèa an hèt un estudi que demòstre qu’er Univèrs ja a entrat laguens ua fasa de desaceleracion. Er estudi hè dobtar sus era teoria que ditz qu’era energia escura provòque qu’es galàxies siguen mès lonh es ues des autes. Se aguesta naua teoria ven confirmada, poirie provocar un cambi […]

Aué es Pireneùs son un vertadèr tresaur paleontologic. Es espècies descorbides demòstren que Catalonha (e dilhèu lèu Aran tanben) a un patrimòni plan ric a nivèu paleontologic. Ua des espècies non hè guaire descorbides ei Pararhabdodon isonensis, que viuec hè apuprètz 70 milions d’annades e qu’aué ei clau entà compréner eth genre des adrosaures europèus. […]

Abans del grand Alexandre, existiguèt un autre assag de crear un grand empèri qu’aglutinèsse totas las nacions del Pròche Orient. Parlam del règne de l’emperaire Cir II (600 – 530 aC) tanben nomenat lo Grand, que creèt un empèri que governèt tota la region pendent dos cents ans, e que finiguèt justament amb la conquista […]

Uei cal parlar de com l’environament cambiè au long deus sègles en diferentas regions de la planeta, com adara l’Artic. Pr’amor que, solament hè 23 milions d’annadas (e n’ei pas arren a nivèu paleontologic) l’Artic n’èra pas un desèrt de glaç com uei, mes un vertadèr paradís de verdura que pas gaires umans actuaus reconeisherén. […]