Era tornada dera fòca monje (Monachus monachus) a Catalonha non ei luenhana. Ja hè temps qu’era Generalitat de Catalonha vò començar un programa de reintroduccion d’aguesta espècia ena Còsta Brava catalana. E ara, era possibilitat qu’aguest mamifèr marin pògue tornar ara còsta nòrd catalana ei fòrça mès reuau.
Justament, er interès e charrades entà poder açò accelerar viec fòrça mès intens es darrèrs mesi. Era tòca deth Govèrn catalan non ei auta que començar era prumèra fasa d’aguest projècte –amassa damb eth Govèrn des Balears – en 2027. Era part finau deth projècte encara non a data, pr’amor que prumèr cau liberar fòques monje en Cap de Creus, en Catalonha, e tanben ena isla de Cabrera, en Balears.
Cau rebrembar qu’era fòca monje siguec coneishuda en Catalonha enquia non hè tan coma eth Vielh Marin. Siguec ua espècia comuna en oèst mediterranèu gaireben enquiara dusau mitat deth sègle XXau. Es darrèrs espècimens des còstes catalanes s’escandilhèren entre era decada de 1950 e 1970. Eth darrer còp qu’ua fòca monje siguec vista en Catalonha siguec 1973 quan podec èster confirmada era preséncia d’un especimèn entre Roses e Cadaques.
Causes de sòn escandilhament
Era causa principau deth sòn escandilhament ena zòna siguec, mès que mès, era pèsca. Es pescadors pensauen qu’era fòca monje ère un competidor des pescadors e calie aucir-les totes. Tanben i auèren diuèrses captures accidentaus e eth litorau catalan cambièc fòrça en aqueth periòde; i auec ua major pression toristica enes plajes der estat espanhòu mès tanben en estat francés, Itàlia e eth nòrd african, on tanben i viuie aguesta espècia. Per contra, en litorau grèc, chipriòta e turc encara i a petites poblacions de fòca monje encara aué.
Enquiara siguec signat un conveni entre Marròc, er estat espanhòu, Portugal e Mauritània entà poder reintrodusir lèu aguesta polidòta espècia marina. Açò permeteria poder capturar e amiar entre 15 e 20 especimèns dera poblacion de Cap Blanc, situada entre Sàhara Occidentau e Mauritània e dempús amiar-los a Catalonha e Balears.
En 1997 aguest lòc ère era principau poblacion de fòques monje dera region. Mès alavètz patic un episodi de mortalitat massiua. 2 de cada 3 fòques monje moriren e era poblacion passèc de 300 individús a solament 100. Era causa poirien auer estat diuèrses biotoxines produsides per algues o dilhèu bèth un virus. Eth risc de concentracion de fòques en un sol lòc demorèc confirmat pr’amor d’aguest episòdi.
Ara òm vò recuperar eth territòri perdut dera espècia en d’autes lòcs pr’amor qu’açò provocarà ua major superviuéncia dera espècia. Segontes eth Departament de Territòri, Abitatge e Transicion Ecologica deth Govèrn catalan, cau reforçar es poblacions de Madeira e tanben reintrodusir tanben era espècia a Canàrias. Mès tanben cau tornar reintrodusir era espècia en Mediterranèu occidentau, en Catalonha e Balears, se òm vò ajudar era espècia de vertat.
Damb eth temp, era idèia ei tornar unir es poblacions occidentaus de fòca monje damb es deth Mediterranèu orientau que i a encara en Grècia, Chipre e Turquia. Segontes aguest Departament deth Govèrn catalan “era fòca monje ei totaument compatibla damb era pèsca en airau”. E aguesta còsta demorarie plan mès viua damb es fòques monje.
Una espècia singulara
Era fòca monje deth Mediterranèu ei un mamifèr marin carnivòr dera familha des focids. Ei era unica espècia deth genre Monachus. Ei tanben ua espècia plan menaçada pr’amor que segon es darrèrs estudis solament ne demorarien mens de 600 especimèns a tot eth mon.
Abans i auie fòques monje en Portugal e enquia Mauritània, ena mar Egea, Madeira e eth Sahara. Enquiara non i auec cap projècte per reintrodusir aguesta espècia. Pòden aluenhar-se dera còsta fòrça quilomètres quan caçen e usen caunes entà reproduir-se. Ea adults poden arribar as 240 cm de longor e 320 kg de pés e son marrons o gris escur.
Aué solament ne demòren 300 individús a Grècia, 50 a Madeira, 250 ena còsta sahariana e apuprètz 7 especimèns en Cap Blanc. En Argeria eth darrèr espècimen siguec caçat en 1992. A Balears en sègle XXau sigueren caçats 45 especimèns pes pescadors. Des de 1958 era espècia ei considerada escandilhada en Mediterranèu occidentau e ei justament pr’açò qu’es govèrns catalan e balear vòlen reintrodusir era espècia en aguest airau en 2027.
Era Redaccion
