Home GEOGRAFIA ÇÒ D’IMPORTANT ES ÈSSER EN NAUTOR
ÇÒ D’IMPORTANT ES ÈSSER EN NAUTOR
0

ÇÒ D’IMPORTANT ES ÈSSER EN NAUTOR

0

Çò d’important dins un ecosistèma, dins lo Mond vegetal, es lo tipe d’arbres que i a. Fins a l’ora d’ara se pensava que çò de melhor per un ecosistèma san èra la diversitat d’espècias d’arbres o la quantitat dels arbres dins un bòsc. Es pas aital. Benlèu, mai importanta encara per un ecosistèma, seriá la nautor dels arbres, e aquò vòl dire que del mai son grands los arbres, del mai de santat aurà lo biòma.

L’1% dels arbres de la Planeta Blava son d’arbres madurs e vièlhs mas representan lo 50% de la biomassa globala.

Totun, l’ensemble d’arbres mai grands e nauts que i a, uèi lo jorn dins las forèsts, arriba pas a l’1% de la populacion d’arbres de la Tèrra. E son un tipe d’arbres que, en mai d’interagir d’una manièra especiala amb l’ecosistèma, espèran mai d’annadas per tornar créisser s’agut luòc quicòm de marrit.

Segon los scientifics qu’an estudiat aquela sòrta d’arbres, pòdon donar mai d’informacion sus cossí fonciona vertadièrament un biòma. Impòrta pas se n’i a mai o se los arbres son mai divèrses. Çò de realament important seriá d’aver un plan bon grop d’arbres nauts. Aquò seriá çò que donariá una bona santat a la natura.

Son de donadas que venon d’un nòu estudi fach per 99 scientifics e de milièrs de collègas d’estudi de camp dirigit per l’Observatòri Terrèstre Global de las Forèstes (ForestGEO). Las resultas an de prigondas implicacions sus las teorias ecologicas e sus l’estat del carbòni dins las forèstes mondialas. L’estudi es estat publicat ara per l’Universitat d’Utah, als Estats Units.

Mens d’arbres mas mai nauts

Aquò es una de las resultas d’aqueste nòu estudi qu’a analisat las donadas de 21 païses de la planeta. L’1% dels arbres de la Planeta Blava son d’arbres madurs e vièlhs mas representan lo 50% de la biomassa globala. A mai, la quantitat de carbòni qu’un bòsc pòt arribar de chucar de l’atmosfèra depend d’aqueste tipe d’arbres. Son mai importants encara que las nautas quantitats d’arbres pichons e mejans.

L’ensemble d’arbres mai grands e nauts que i a, uèi lo jorn dins las forèsts, arriba pas a l’1% .

“Tenon de foncions que pòdon pas èsser realizadas pels arbres mai pichons presents a lor entorn –çò diguèt Jim Lutz, de l’Universitat d’Utah–. Son un abitat unic dins un biòma e an una fòrta influéncia sus tot lo bòsc en mai de chucar de quantitats gigantescas de carbòni”.

Òr, malgrat que las forèstes tropicalas sián plan conegudas per aver una diversitat mai nauta d’espècias d’arbres, los scientifics soslinhan que los bòsques temperats son mai complèxes e importants pr’amor qu’an aquel tipe d’arbres. Son d’arbres de las 3 espècias mai comunas d’arbres del Mond. E la facultat d’un bòsc de poder arribar d’aver aquel tipe d’arbres es particulara, pauc abituala, a l’ora d’ara. “Se fasèm un esfòrç per servar aquel tipe d’arbres dins los bòsques –çò apondèt Lutz– poirem manténer los benfaches que las forèstes nos balhan. Solament atal o poirem far”.

La Redaccion

Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion

 

Christian Andreu Nasquèt a Barcelona en 1972, estudièt jornalisme a l’Universitat Autonòma de Barcelona e son especialitat es la politica internacionala. Parla uech lengas dont l'occitan. A publicat lo libre Art i Lletres a Horta-Guinardó e a collaborat totjorn amb de jornals catalans, bascos e occitans coma La Veu del carrer, El Punt, Egin, A vòste e Jornalet. Es maridat, a dos enfants, Jana e Roger, e demòra a Reus.

LEAVE YOUR COMMENT

L'adreça electrònica no es publicarà. Els camps necessaris estan marcats amb *