LAS ORIGINAS DE L’AURINHACIAN

Christian Andreu
0
Lo libre Los Aurinhacians (Les Aurignaciens, Editions Errance, 2010), dirigit pel celèbre cercaire bèlga Marcel Otte, es una òbra clau se volem comprene çò que se debanèt quand nòstra espècia arribèt a Euròpa, ara fa mai de 45 000 ans. L’autor, de l’Universitat de Lieja, balhèt, amb divèrses cercaires internacionals, una vision umanista e filosofica […]

ETH MON ACTUAL (I) ERA FIN DETH PARADIGMA DE FUKUYAMA

Christian Andreu
0
Encara pendent era decada de 1990 es relacions internacionaus seguien ua teoria pro optimista. Dempús dera fin deth Mur de Berlin en 1989 e dera madeisha Union Sovietica en 1991, un politològ estatsunitenc, Francis Fukuyama, lancèc era tesi dera “fin dera istòria”. Damb aguesta teoria, era fin dera Guèrra Heireda èra acabada pr’amor d’una victòria […]

ARAN PARK, UN VIATGE ATH CÒR DES PIRENÈUS

Christian Andreu
0
Toti sabèm qu’era Val d’Aran ei un tresaur excepcionau dera natura pr’amor dera sua situacion enes Pirenèus. Mès en dehòra dera Val encara i a fòrça persones que non coneishen aguest hèt. Un país damb montanhes fòrça nautes, bòsqui de faus e pins neres, polits arrius e tucs impressionants qu’ei un des majors refugis entara […]

LA MATÈRIA ESCURA, CLAU DE L’UNIVÈRS

Christian Andreu
0
I a un modèl teoric que prepausa que la matèria escura a una fòrça suplementària e per aiçò l’Univèrs s’arrestariá e accelerariá pas. Es un modèl teoric qu’apond una fòrça amagada a la matèria escura. Pasmens, plusors cercaires son pas d’acòrdi pr’amor qu’afirman que l’Univèrs ara es a mand de s’espandir mai encara qu’abans. Cossí […]

L’AURINHACIAN, LOS PRIMIÈRS ARTISTAS D’EURÒPA ?

Christian Andreu
0
Fa gaireben 40 000 ans, nòstra espècia, qu’encara demorava en de baumas e d’abrics a Euròpa, e pintava de cavals, de leons e de rinocèros, grabava d’animals en d’evòri, fabricava d’ornaments e, benlèu, jogava de musica. Èran los primièrs artistas d’Euròpa? La responsa, pasmens, es plan complèxa. Fa 35 000 ans, en un abric occitan, […]

LA CAUNA DE BÈTHARRAM

Christian Andreu
0
Ua visita estivau a Gasconha ei tostemps de besonh e pas solament pr’amor d’un beròi paisatge. Que s’i pòt descobrir meravilhas umanas e naturaus, com la celèbra espuga de Bètharram. Ua visita qui dèisha pas jamei indiferent e qu’entraina visitar un deus sites sosterranhs mei beròis de tota Euròpa. Pr’amor que l’Espuga o gròta de […]

LO BRITHENIG, LO LATIN BRITANIC ?

Christian Andreu
0
A las Illas Britanicas se parlan de lengas germanicas e celticas. Mas quina seriá la situacion lingüistica se lo latin aguèsse enrasigat e evolucionat cap a una lenga romanica coma l’occitan, lo catalan, l’italian o lo francés e aguèsse provocat la desaparicion de las lengas anterioras a la dominacion romana? L’an 1996 Andrew Smith de […]

PERQUÉ LA MATÈRIA ATACA L’ANTIMATÈRIA

Christian Andreu
0
Plusors fisicians del CÈRN an volgut comprene perqué la matèria ataca l’antimàteria. O an fach en utilizant las particulas plan polemicas nomenadas mesons de beutat. L’experiment foguèt pensat fa de decennis e la tòca es de comprene lo desequilibri que permet de far existir l’Univèrs. Aquestas particulas, descobèrtas fa pas gaire, son encara plan polemicas […]