UNA PROPRIETAT CARACTERISTICA DEI NOMBRES PROMIERS BESSONS

Christian Andreu
0
  Un article de Joan-Glaudi Babois * *Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm. Mesa en pagina : Stéphane Foresti, ensenhaire de matematicas au Liceu Bonaparte e à l’UFR Sciéncias economicas de l’Universitat de Tolon e de Var – Stephane-Jean-M.Foresti@ac-nice.fr ò stephane.foresti@univ-tln.fr Correccion dau provençau : Reinat Toscano.

ORANGOTANS MÈTGES

Christian Andreu
0
Maugrat qu’ei pas lo prumèr còp qu’ua espècia de primat pòt aquò har, parlaram sus com se gareish un orangotan ua nafra dab plantas en Indonèsia, ua tasca qu’estonè e plan la comunautat scientifica de tota la planeta. Atau, e maugrat qu’ei ua tasca rara, que’s debane dens aquera espècia mes tanben en autas. Mes […]

FAUNA OCEANIANA (6): LO CANGORÓ ROGE

Christian Andreu
0
Se i aguèsse un mamifèr, marsupial, que totes los abitants de la planeta imaginam restacat amb lo continent màger d’Oceania, Austràlia, es lo cangoró. Cap autre animal es tan celèbre nimai tan restacat a aquel continet. E es conegut tanben pels mainatges de pertot. Car Austràlia es, foguèt, e esperam que serà totjorn, tèrra de […]

MANJAR DE KIWI PÒT FORNIR TOTAS LAS VITAMINAS

Christian Andreu
0
Manjar de kiwis pòt balhar una excellenta quantitat de vitaminas al còrs uman segon los darrièrs estudis. Es un fruch fòrça ric en vitamina C e lo sieu benfach per la santat es ja demostrat dempuèi d’annadas. En mai d’aquò, ara, un nòu estudi de l’Universitat d’Otago a confirmat qu’una dièta rica en kiwi  es […]

L’EMERGÉNCIA NATURAU

Christian Andreu
0
A còps tanben va plan conéisher qu’ei çò que hèn los país vesins entà véder com nse podem tanben melhorar l’estat de la natura a nòste. Que disem aquò pr’amor que, pas luenh d’Occitània, dens un aute país europèu, lo governament locau que declarè l’estat d’emergéncia naturau entà avisar que cau reservar mei de territòri […]

ERA CONFERÉNCIA DETH PROFESSOR GARGALLO EN MAI ARANÉS

Christian Andreu
0
Reüssit començament des activitats deth Mai Aranés ena Universitat de Barcelona. Coma cada annada, son organizades diuèrses activitats entà hèr a conéisher era realitat lingüistica e culturau deth territòri aranés. En aguesta prumèra session, siguec eth professor José Enrique Gargallo, presentat pera sindica d’Aran Maria Vergés, er encargat d’iniciar eth cicle damb era conferéncia “Una […]

DÈTZ ANNADES DERA ACADÈMIA ARANESA DERA LENGUA

Christian Andreu
0
Maugrat que pòt semblar que siguec ger, era Acadèmia Aranesa dera lengua Occitana je a hèt dètz annades. E era aguesta acadèmia celèbre diuèrsi actes entà rebrembar aquera data. Un d’aqueri serà eth que se desvoloparà en Hotel Tuca de Betren, ena Val d’Aran, (situat ena carretèra de Vaquèira, núm. 25) aguest pròplèu diuendres, 17 […]

FAUNA OCEANIANA (4): LO COALA

Christian Andreu
0
Se l’ombat es un dels marsupials pus desconeguts del continent australian, tot çò de contràri se debana amb lo coala (Phascolarctos cinerus), un dels mamifèrs mai celèbres de la planeta pr’amor de la sieuna morfologia. Es conegut per tots los mainatges del mond e la sieuna simpatia coma espècia tanben ne fan un dels primièrs […]

LA MATÈRIA ESCURA PÒT DESTRUIRE LAS ESTELAS DE NEUTRONS

Christian Andreu
0
L’estudi dels darrièrs ans sus la matèria escura començariá de balhar de resultas, e mai se faguèsse plan pauc a cha pauc. Ara, los cercaires creson qu’aqueste tipe de matèria pòt (e d’efièch o fa) capturar d’estelas de neutrons jos cèrtas condicions –cal que sián isoladas e fòrça vièlhas–. La descobèrta es estada confirmada per […]

MASCLES BONOBOS E MASCLES CHIMPANZÉS

Christian Andreu
0
La conduita deus animaus qu’ei tostemps estonanta. Pr’amor que tot çò que ns’avèvam pensat dinc adara que poiré estar maishant e que’ns poirem aver enganat. E disi aquò pr’amor de la publicacion d’un navèth estudi ecologic que vòu demostrar que los bonobos, aqueths cosins pròches deus chimpanzés e que solament pòden estar identificats pr’amor de […]