BORDÈU, CAPITALA DE FRANÇA?

Christian Andreu
0
Tres còps Bordèu, la capitala aquitana, pendent la siuena istòria foguèt “de facto” la capitala de França pendent un brèu periòde de temps amb l’aculhida de las institucions de l’Estat; totjorn per conflictes amb Alemanha. Del 9 de decembre de 1870 al 10 de març de 1871 pendent la Guèrra entre França e Prússia. L’emperaire […]

LA DARRIÈRA FRONTIÈRA VERDA, MATO GROSSO

Christian Andreu
0
En Brasil, quand comença la selva comença tanben una mar infinida de color verda que sonque càmbia de ser. Se sèm dins una forèst de l’interior del país, coma la de Mato Grosso, sèmen un territòri ont la natura es encara la que contraròtla lo ritme de vida e de mòrt dels sieus abitants. Mato […]

FAMILHA DEUS UMANS

Christian Andreu
0
L’orangotan, lo gorilla, lo chimpanzé e lo bonobo que son las quate màgers espècias dens lo grop deus monards grans o primats. Que son tanben la familha mei dirècta de l’espècia umana. L’orangotan que demora en çò de mai pregond deu bòsc de Borneo e Sumatra, en Asia deu sud-èst. Maugrat las lors mesuras, que […]

ES MISERABLES DE VICTOR HUGO, TANBEN EN ARANÉS

Christian Andreu
0
Era publicacion en 1862 de Les Misérables de Victor Hugo siguec tota ua capitada literària. Lèu viec tanben un tractat politic e sociau mès en ficcion. Ua capitada literària qu’er Institut d’Estudis Aranesi (IEA) tanben volec inclúder en sòn catalòg de revirades dera literatura internacionau. E aué pòt èster trapar en papèr mès tanben online […]

DE SUPERNÒVAS QU’ESPETAN EN CADENA

Christian Andreu
0
Que l’Univèrs siá un luòc plen de violéncia extrèma es un fach que totes ja sabem. Un exemple clar es una estela massissa que patís l’esfondrament de son nuclèu e que finís en supernòva, çò es una explosion enòrma, un dels fenomèns mai brilhants e energetics del còsmos e que pòt eclipsar una galaxia entièra […]

AARON DE BALMAR. SABA JOENA ENTARA NÒSTA POESIA

Christian Andreu
0
Qui ditz qu’era poesia non agrade as naues generacions? Aué vos aufrim ua entrevista damb Aaron de Balmar (Sant Cugat del Vallès, 22 de deseme de 2001), un joen poèta que collabòre coma critic literari en Diari Més de Tarragona, que dirigís e presente eth programa El Cafè Literari de RTV El Vendrell, e que […]

LO LINGALA, LENGA CENTREAFRICANA

Christian Andreu
0
Una de las lengas bantos mai parladas a la Republica Democratica de Còngo es lo lingala, qu’aperten a la familha de lengas nigerocongolesa. D’efièch es una lenga que venguèt lenga franca en gaireben tota Africa centrala. Pasmens, es parlada, mai que mai, en RDC e la Republica de Còngo e tanben podèm trobar-ne parlaires en […]

ANNA KARENINA DE TOLSTOI, EN VERSION ARANESA

Christian Andreu
0
Auer una magnifica colleccion de grani classics dera literatura universau qu’ei era tòca der Institut d’Estudis Aranesi dempuèi era annada 2019. E pr’amor d’açò arribèt era revirada d’»Anna Karenina » (1877) de Lev Nicolàievic Tolstoi, de la man d’Antòni Nogués, que podec atau obrir era celèbra Colleccion Antòni Nogués. Eth libre viec un acte volontàri de […]

ARREGRAÏMENT ARA ACADÈMIA EN DEISHAR ERA PRESIDÉNCIA

Christian Andreu
0
Planvoludi membres der Institut d’Estudis Aranesi-Acadèmia Aranesa dera Lengua Occitana, Voi exprimir-vos eth mèn mès sincer arregraïment per auer-me autrejat era vòsta confiança e per auer-me permetut de representar ara nòsta Acadèmia pendent aguesti quate ans. A estat un gran aunor e, ath madeish temps, ua responsabilitat qu’è procurat exercir damb tota era dedicacion e […]

CRONIQUES DERA VIDA VEGETAU (III)

Christian Andreu
0
Hèr pujar aigua mès enlà des dètz metres de nautada a un problema físic; des d’aguesta nautada eth pés dera colomna d’aigua ei tan naut que trincarie eth tub e se crearie er ued.  Alara com hèn arbes com es sequoies o es eucaliptus entà poder amiar aigua a mès de 100 mètres de nautada […]