Christian Andreu

Una nòva recèrca filologica aporta de pròvas lingüisticas nòvas sus la relacion tre l’euskèra e la lenga iberica. Ara son prepausats de ligams genetics entre ambedoás lengas a partir dels numerals, la morfologia o los noms de familha. Uèi aquesta relacion contunha un debat long de la comunautat lingüistica istorica peninsulara. Es tanben una ipotèsi […]

Aué es scientifics an cambiat era sua pensada sus perqué i auèren diuèrses granes extincions durant era fin dera epòca deth Triassic. Segontes es darrèrs estudis, i auec un volcanisme gigantàs que provoquèc er escandilhament de fòrça espècies a nivèu globau. Sonque un fenomèn atau poirie explicar se qué passec en aquera luenha epòca. Un […]

A la fin de genièr d’ongan, lo mond arqueologic s’estonèt de la descobèrta d’un tresaur dins lo sud de Mexic. Es estat descobèrt un tombèl zapotèca gigant e fòrt plan servat bastit vèrs l’an 600 après lo Crist, doncas dins lo periòde classic de la civilizacion zapotèca. Lo tombèl foguèt trapat a Sant Pablo Huitzo, […]

Las relacions entre Catalonha e Occitània son estadas totjorn complèxas. Foguèron politicas e lingüisticas pendent l’edat mejana. Culturalas e comercialas pendent l’epòca modèrna. E economicas e de tota sòrta las darrièras decadas e uèi lo jorn. Per poder o demostrar, aquesta setmana lo Centre Catalan de Geografia, amassa amb l’IEC (Institut d’Estudis Catalans) e l’Universitat […]

Er Egipte ancian viuec diuèrses estapes coma reiaume. Diuèrsi còps queiguèc e s’esfondrèc eth sòn estat. E tostemp tornèc a reviscolar. Com siguec açò possible ? Pr’amor des secades climatiques longes que provoquèren revòutes, hami e envasions. Siguec atau que queiguèc er Egipte Ancian. Açò compòrte confirmar qu’eth clima auec un ròtle clau ena sua istòria. […]

Qu’ei sabut que l’environament uei non a ua bona situacion. De hèt, la planeta que pateish uei ua grèva crisi climatica que pòt provocar lo mort lèu de hèra espècias animaus e tanben deu monde de la flòra. Totas las notícias qu’arriban ne son pas briga bonas e ei estonant descobrir que tanben i a […]

En extrèm sud d’America i a ua region estonanta pr’amor dera sua diuersitat geografica e climatica. Eth sòn nòm qu’ei Patagonia. Aué ei part d’Argentina, mès tanben de Chile, e ei ua giganta zòna damb montanhes glaçades, estèpes sens fin, fiòrds prigonds e tanben vents que crèen eth sòn ecopaisatge. Era Patagonia ei lonh d’èster un […]

De pensar a l’oxigèn es pensar a des forèstes, selvas o bòsques verds. Mas l’origina de l’oxigèn es plan luènha pr’amor que se forma al nivèl microscopic dins l’ocean. Lo fitoplancton son d’algas marinas que, mercés a la fotosintèsi, produson d’oxigèn. L’oxigèn que respiram. E aqueste es un procès que depend, encara, del fèrre. De […]

La familha deus orsids qu’ei ua familha de mamifèrs que son, sustot, carnivòrs. Atau, e maugrat que se un ors tròbe un cèrvi, un ausèth o peissum lo minjarà, tanben mingen heruta e larvas, mèu d’abèlha, grana e rasics. E se tròban un animau mort e an hèra hami tanben minjaràn carronha. Aquò vòu díser […]