Christian Andreu

Una nòva espècia d’espinosaure, Spinosaurus mirabilis, descobèrta en Africa, en Nigèr, sortís d’èsser presentada. Los paleontològs son estonats pr’amor qu’es la primièra espècia d’espinosaure descobèrta al Mond dempuèi fa mai de 100 ans. L’espinosaure foguèt un dinosaure carnivòr manjaire de peissum que viviá pendent lo Cretacèu, fa aperaquí 95 milions d’ans. Los fossils d’Spinosaurus mirabilis […]

I a mei d’ua espècia de cetacèu dab dents a la planeta. E aquò includeish mantua espècia de daufin e deus marsopats, lo caverat, las balènas dab bèc e enqüèra dus tipes diferents de balènas blancas, que son lo narvau e la beluga. Totas aqueras espècias an dents. Las granas balènas non an dents, pr’amor […]

Un dels documents pus importants de l’umanitat es pas cap epopèia istorica o cap tractat de filosofia nimai una declaracion religiosa. Es una lista de escambis d’òrdi da fa mai de 5.000 ans e dins aquesta i a çò qu’es considerat coma lo primièr nòm de l’istòria mondiala. Es pr’amor d’aquò qu’aquel tèxt es important. […]

Uèi i a pas solament vita terrèstra a la nosta planeta. Tanben n’i a aus oceans, qu’enqüèra an vita animau e vegetau, maugrat la gigantesca pression umana. Ací tanben demoran las màgers espècias animaus de la planeta pr’amor que i a daufins mes tanben balenas que, maugrat estar lo màger animau deu monde, tanben son […]

Restacats  amb d’autras familhas de dinosaures predators carnivòrs, los dromeosaurides son, benlèu, qualcunas de las familhas de dinosaures pus desconegudas encara uèi lo jorn. Los dromeosaurides, pasmens, èran plan rapids, nhacavan lèu e avián d’arpas estonantas. Qualcunes paleontològs arribèron a dire que foguèron pus dangieroses encara que los terapòdes. Una de las espècias d’aqueste grop […]

Lo yolŋu matha vòl dire «la lenga dels yolŋus» e es un ensemble de lengas parladas pels indigènas australians del nòrd-èst de la Tèrra d’Arnhem, en Austràlia. Lo grop inclutz fins a 6 lengas que pòdon, al lor torn, èsser devesidas en fins a 30 variantas clanicas o dialectalas e qu’an un cèrt gra d’intercompreneson. […]

Malgrat qu’es un dels dinosaures pus celèbres, Diplodocus apertenguèt a una granda familha de sauropòdes que s’espandiguèt per tota la planeta; los diplodocides. Divèrsas espècias demorèron, coma Diplodocus, en America del nòrd, mas pendent lo Jurassic superior evolucionèron plan e s’espandiguèron per d’autres continents. E aquò malgrat la pensada dels cercaires, que sospechavan qu’un dinosaure […]

Èra question de temps. L’an 2005 lo biologista Juan Carlos Ceña qu’estudiava lo vison europèu au fluvi Aragon e constatè que i avèva quauquarren de nau. Que i avèvan arbos talhats e hemsas pro especificas, çò qu’un asimant de la natura poiré trobar apròp d’ua comunautat de vibres. Mes n’i avèvan pas vibres a la […]

La region polara foguèt explorada per l’òme europèu des de l’Antiquitat. Uèi aquò sembla impossible. I arribèron pas sonque los braves òmes del nòrd, los vikings. D’autras nacions, plan mai meridionalas (e mediterranèas) tanben lo visitèron. Pasmens, pendent fòrça sègles tornèron amb la mateissa responsa; i a pas res ailà, sonque glaç e freg. E […]